નવી દિલ્હી, તા.28: વિદેશમાં વસવાટ કરતા ભારતીય નાગરિકો માટે પાસપોર્ટ ફીમાં કરવામાં આવેલા વધારાને પડકારતી એક મહત્વપૂર્ણ જનહિત અરજીને દિલ્હી હાઈકોર્ટે બુધવારે સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે. કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ નિતિન વાસુદેવ સાંબરે અને ન્યાયાધીશ સંજય શર્માની ડિવિઝન બેન્ચે સ્પષ્ટ ચુકાદો આપ્યો છે કે ૧૪ વર્ષના લાંબા અંતરાલ બાદ પાસપોર્ટ પ્રોસેસિંગ અને નવીકરણ ફીમાં કરાયેલો ૬૭ ટકાનો આ વધારો ન્યાયસંગત છે અને તે ગેરવાજબી કે અતિશય વધારે કહી શકાય નહીં.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, 'પ્રવાસી લીગલ સેલ' દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ જનહિત અરજીમાં કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. અરજદારના વકીલે દલીલ કરી હતી કે ભારતમાં પાસપોર્ટ મેળવવા માટે ૨,૫૦૦ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે, જ્યારે વિદેશમાં રહેતા એનઆરઆઈ (NRI) અને ગલ્ફ દેશોમાં કામ કરતા ઓછી આવક ધરાવતા મિકેનિક, પ્લમ્બર તથા બાંધકામ શ્રમિકોએ લગભગ ૧૧,૯၀၀ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે, જે આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ પર મોટો બોજ છે.

અદાલતે સુનાવણી દરમિયાન નોંધ્યું હતું કે સરકારે આ પહેલાં છેલ્લે વર્ષ ૨૦૧૨માં પાસપોર્ટ ફીમાં ફેરફાર કર્યો હતો. આર્થિક નીતિઓ અને સરકારી ફી નક્કી કરવાના નિર્ણયો સંપૂર્ણપણે સરકારના નીતિગત અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે, અને જ્યાં સુધી આ ફી સ્પષ્ટપણે ગેરવાજબી કે અતાર્કિક ન જણાય ત્યાં સુધી ન્યાયતંત્ર દ્વારા તેમાં કોઈપણ પ્રકારનો હસ્તક્ષેપ કરવો યોગ્ય નથી.

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે અરજદાર પક્ષને સવાલ કર્યો હતો કે વિદેશી ભૂમિ પર કામ કરતા શ્રમિકોની આર્થિક સ્થિતિનું પ્રમાણપત્ર કેવી રીતે મેળવી શકાય અને અન્ય દેશો દ્વારા આપવામાં આવેલા આવા પ્રમાણપત્રો ભારત સરકાર માટે કાયદાકીય રીતે કેટલા બંધનકર્તા હોઈ શકે? કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વિદેશમાં કામ કરતા ભારતીયોની આર્થિક સ્થિતિ અને ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટેની કોઈ વ્યવસ્થા ગોઠવવી એ પણ સરકારના અધિકારક્ષેત્રનો જ વિષય છે.

આ મામલે અદાલતે કેન્દ્ર સરકારની તરફેણમાં ફેંસલો આપતા જણાવ્યું હતું કે આર્થિક નિર્ણયોના કિસ્સામાં ન્યાયતંત્રએ હંમેશાં સંયમ રાખવો જરૂરી છે. ૧૪ વર્ષના લાંબા સમયગાળા બાદ ફુગાવા અને વહીવટી ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કરાયેલો આ વધારો તાર્કિક હોવાથી કોર્ટ આ બાબતે અરજદારોને કોઈ પણ પ્રકારની રાહત આપવા માટે તૈયાર નથી.

આ હાઈકોર્ટના ચુકાદા બાદ વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો માટે પાસપોર્ટ સંબંધિત નવા શુલ્ક યથાવત રહેશે, અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓ દ્વારા વર્તમાન નિયમો મુજબ જ પાસપોર્ટ નવીકરણ અને પ્રોસેસિંગની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવશે.