નવી દિલ્હી : ભારતીય સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવેલા ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ના પ્રચંડ પ્રહાર બાદ પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી સંગઠનોમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. ભારતીય સેનાની ક્ષમતા અને ચોક્કસ નિશાન સાધવાની તાકાતથી ડરી ગયેલા આતંકવાદીઓએ હવે પોતાની રણનીતિ અને તાલીમ શિબિરોના માળખામાં મોટો અને ખતરનાક ફેરફાર કર્યો છે. વરિષ્ઠ ગુપ્તચર અધિકારીઓના અહેવાલ મુજબ, આતંકવાદી જૂથો હવે નિર્દોષ નાગરિકોને પોતાની ‘માનવ ઢાલ’ બનાવી રહ્યા છે.

અગાઉ આતંકવાદી તાલીમ કેમ્પો સંપૂર્ણપણે અલગ અને સમર્પિત ઈમારતો કે વિસ્તારોમાં ચાલતા હતા, જે બહારથી જ આતંકી અડ્ડા તરીકે ઓળખાઈ આવતા હતા. પરંતુ હવે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ પછી આ પેટર્ન બદલાઈ ગઈ છે. હવે આતંકવાદીઓ એવી ઈમારતોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે જ્યાં સામાન્ય નાગરિકો રહે છે અથવા અભ્યાસ કરે છે. દાખલા તરીકે, બહુમાળી ઈમારતના એક કે બે માળ પર આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અને તાલીમ ચાલે છે, જ્યારે બાકીના માળ પર શાળાઓ, કોલેજો કે સામાન્ય રહેણાંક મકાનો હોય છે. બહારથી જોતાં આખી ઈમારત એક સામાન્ય નાગરિક વિસ્તાર જેવી જ દેખાય છે.

આ નવા ષડયંત્ર પાછળ પાકિસ્તાન અને આતંકી આકાઓનો દ્વિમુખી હેતુ છે. પ્રથમ, જો ભારત ભવિષ્યમાં આ આતંકી ઠેકાણાઓ પર ચોક્કસ હુમલો કરે, તો નાગરિક જાનહાનિનું જોખમ વધી જાય. બીજું, હુમલો થાય ત્યારે પાકિસ્તાન આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારત સામે પ્રચાર (Information Warfare) કરી શકે કે ભારતે સામાન્ય નાગરિકો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર હુમલો કર્યો છે.

આ ઉપરાંત, એલઓસી (Line of Control) અને સરહદી ઘૂસણખોરીના માર્ગોની નજીક આવેલા આતંકી લોન્ચપેડ અને કેમ્પોને ઝડપથી હટાવીને પાકિસ્તાનની અંદર ઊંડાણપૂર્વકના વિસ્તારોમાં ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. આતંકવાદી સંગઠનો સમજી ગયા છે કે ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને સેના સરહદ પારના ચોક્કસ વિસ્તારને ઓળખીને અત્યંત ચોકસાઈથી તબાહ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

સુરક્ષા એજન્સીઓના જણાવ્યા મુજબ, માત્ર કેમ્પનું સ્થાન બદલવું એ જ ફેરફાર નથી, પરંતુ નાગરિક વિસ્તારો અને જાહેર ઈમારતોની આડમાં આતંકનો નવો અડ્ડો તૈયાર કરવો એ ભારતની 'ટાર્ગેટ સિલેક્શન' પ્રક્રિયાને જટિલ બનાવવાનો એક કુટિલ પ્રયાસ છે. ભારતની સતર્ક એજન્સીઓ પાકિસ્તાનના આ નવા પેંતરા પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે.