નવી દિલ્હી, તા.૦૬: દિવાળીના પાંચ દિવસીય મહાપર્વની શરુઆત દર વર્ષે આશ્વિન અથવા કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિ એટલે કે ધનતેરસના પવિત્ર તહેવારથી થાય છે, જે માત્ર સોના-ચાંદી કે વાસણોની ખરીદી પૂરતો સીમિત નથી પરંતુ આ દિવસે દેવતાઓની વિધિવત પૂજા-અર્ચનાનું પણ અનેરું આધ્યાત્મિક મહત્વ રહેલું છે.

પંચાંગની ગણતરી મુજબ આ વર્ષે ધનતેરસ ૬ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ ઉજવવામાં આવી રહી છે, જેમાં સાંજના પ્રદોષ કાળ દરમિયાન ભગવાન ધનવંતરી, દેવી લક્ષ્મી, કુબેર દેવ અને વિઘ્નહર્તા ગણેશજીની પૂજા કરવાથી ઘરમાં અખંડ લક્ષ્મી અને ઉત્તમ સ્વાસ્થ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.

શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા અનુસાર, સમુદ્ર મંથન વખતે અમૃત કળશ લઈને પ્રગટ થયેલા ભગવાન ધન્વંતરી આયુર્વેદ અને સ્વાસ્થ્યના અધિષ્ઠાતા દેવ છે, જ્યારે ધનના રક્ષક કુબેર દેવ અને માતા લક્ષ્મીની સંયુક્ત આરાધનાથી પારિવારિક આર્થિક સ્થિરતા મજબૂત બને છે.

સાંજના સમયે પૂજા માટેનો શુભ સમય પ્રદોષ કાળ દરમિયાન સાંજે ૬:૦૨ થી ૭:૫૭ સુધીનો શ્રેષ્ઠ રહેશે, જેમાં પૂજા માટે લાલ કે પીળા વસ્ત્ર પર દેવી-દેવતાઓની પ્રતિમા સ્થાપિત કરી રોલી, ચોખા, ફૂલ, ધૂપ-દીપ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરીને વિધિવત અર્ચના કરવામાં આવે છે.

આ પર્વનું સૌથી મોટું વિશેષ પાસું 'યમ દીપદાન' છે, જેના અંતર્ગત ઘરમાં ૧૩ દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા છે, જેમાં ચાર મુખી માટીનો સરસવના તેલવાળો દીવો મુખ્ય દરવાજાની બહાર દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને પ્રગટાવવાથી પરિવારને અકાળ મૃત્યુના ભયથી મુક્તિ મળે છે.
 

બાકીના દીવાઓ પૂજા સ્થાન, તુલસી ક્યારો, રસોડું, પાણીની જગ્યા, મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર અને અગાશી સહિત ઘરના મુખ્ય ખૂણાઓમાં પ્રગટાવવાથી નકારાત્મક ઉર્જાનો નાશ થાય છે અને સમગ્ર ઘરમાં સકારાત્મક તથા ઉજાસભર્યો માહોલ છવાઈ જાય છે.