<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 30th May 2026

હવે ટીવી ચેનલો પર પ્રતિ કલાક ફક્‍ત ૧૨ મિનિટ જાહેરાતો દેખાશે

ટીવી ચેનલોને ફટકોઃ દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે ટીવી ચેનલો પર પ્રતિ કલાક ૧૨ મિનિટની જાહેરાત પ્રસારણની મર્યાદાને માન્‍ય રાખી ૧૩ વર્ષ લાંબી કાનૂની લડાઈનો અંત આવ્‍યોઃ ટ્રાઇએ દલીલ કરી હતી કે વધુ પડતી જાહેરાતો જોવાના અનુભવને વિક્ષેપિત કરે છે અને કાર્યક્રમોની સાતત્‍યતાને વિક્ષેપિત કરે છે

નવી દિલ્‍હી, તા.૩૦: દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે દેશના ટેલિવિઝન ઉદ્યોગ માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્‍યો છે. શુક્રવારે, કોર્ટે ટેલિકોમ રેગ્‍યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્‍ડિયાના નિયમને સમર્થન આપ્‍યું, જે ટીવી ચેનલોને પ્રતિ કલાક ૧૨ મિનિટની જાહેરાત સુધી મર્યાદિત કરે છે. આનાથી ૧૩ વર્ષ લાંબી કાનૂની લડાઈનો અંત આવ્‍યો.

દિલ્‍હી હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્‍ચ, જેમાં ન્‍યાયાધીશ અનિલ ખેતરપાલ અને અમિત મહાજનનો સમાવેશ થાય છે, એ બ્રોડકાસ્‍ટર્સ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓને ફગાવી દીધી હતી. TRAI એ ૨૦૧૩ માં આ નિયમ લાગુ કર્યો હતો. આ નિયમ હેઠળ, કોઈપણ ચેનલને પ્રતિ કલાક ૧૦ મિનિટની વ્‍યાપારી જાહેરાત અને ૨ મિનિટની પ્રમોશનલ સામગ્રી પ્રસારિત કરવાની મંજૂરી છે.

આ ચુકાદાની ટીવી ઉદ્યોગ પર, ખાસ કરીને ન્‍યૂઝ ચેનલો અને ફ્રી-ટુ-એર ચેનલો પર નોંધપાત્ર અસર પડી શકે છે, કારણ કે તેમની આવકનો નોંધપાત્ર ભાગ જાહેરાતોમાંથી આવે છે. ઘણા વર્ષોથી, ઘણી ન્‍યૂઝ ચેનલો પ્રાઇમ-ટાઇમ ચર્ચાઓ, બ્રેકિંગ ન્‍યૂઝ અને લાઇવ કવરેજ દરમિયાન નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ જાહેરાતો બતાવી રહી છે.

હકીકતમાં, ડિસેમ્‍બર ૨૦૧૩ માં, હાઇકોર્ટે ચેનલોને કામચલાઉ રાહત આપી હતી, જેનાથી ટ્રાઇ કોઈપણ બળજબરીપૂર્વક કાર્યવાહી કરી શકતું નથી. ત્‍યારથી આ મામલો કોર્ટમાં પેન્‍ડિંગ હતો. હવે, કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે ટ્રાઇનો નિયમ માન્‍ય છે.

ટ્રાઇએ દલીલ કરી હતી કે વધુ પડતી જાહેરાતો જોવાના અનુભવને વિક્ષેપિત કરે છે અને કાર્યક્રમોની સાતત્‍યતાને વિક્ષેપિત કરે છે. બ્રોડકાસ્‍ટર્સે દલીલ કરી હતી કે ટ્રાઇ પાસે જાહેરાતોનો સમયગાળો નક્કી કરવાનો અધિકાર નથી. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે જાહેરાતનો સમય ઘટાડવાથી ઘણી ચેનલોના વ્‍યવસાય મોડેલ પર અસર થશે.

ઉદ્યોગ નિષ્‍ણાતો માને છે કે આ નિર્ણય ચેનલોને તેમના પ્રોગ્રામિંગ અને આવક વ્‍યૂહરચનામાં ફેરફાર કરવા દબાણ કરી શકે છે. ઓછા જાહેરાત સ્‍લોટ સાથે, ચેનલો પ્રીમિયમ દરો વધારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. જો કે, આ જાહેરાતકર્તાઓને ડિજિટલ પ્‍લેટફોર્મ તરફ પણ દોરી શકે છે, જ્‍યાં લક્ષિત અને સસ્‍તું જાહેરાત વિકલ્‍પો ઉપલબ્‍ધ છે.

મનોરંજન ચેનલો, મૂવી ચેનલો અને લાઇવ સ્‍પોર્ટ્‍સનું પ્રસારણ કરતા નેટવર્ક્‍સને પણ તેમના જાહેરાત સમયપત્રક અને ઇન્‍વેન્‍ટરી પ્‍લાનિંગને સમાયોજિત કરવું પડી શકે છે. ઉદ્યોગ હવે કોર્ટના વિગતવાર આદેશની રાહ જોઈ રહ્યો છે, જે સ્‍પષ્ટ કરશે કે નિયમો કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે અને લાઇવ ઇવેન્‍ટ્‍સ અથવા રમતગમતના પ્રસારણને મુક્‍તિ આપવામાં આવશે કે નહીં.

આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્‍યો છે જ્‍યારે ટીવી ઉદ્યોગ પહેલાથી જ ડિજિટલ પ્‍લેટફોર્મ, સોશિયલ મીડિયા વિડીયો અને OTT પ્‍લેટફોર્મ તરફથી સખત સ્‍પર્ધાનો સામનો કરી રહ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આગળ જતાં, ટીવી નેટવર્ક્‍સ સબ્‍સ્‍ક્રિપ્‍શન્‍સ, બ્રાન્‍ડેડ કન્‍ટેન્‍ટ, સ્‍પોન્‍સરશિપ અને ડિજિટલ વ્‍યવસાયો પર વધુ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી શકે છે.

જાહેરાતોના પ્રસારણને પ્રતિ કલાક ૧૨ મિનિટ સુધી મર્યાદિત રાખતા ટ્રાઈના નિયમોને માન્‍ય રાખતા, દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે બંધારણ જાહેર સંસાધનોના અમર્યાદિત ઉપયોગ અને નફાખોરીની ગેરંટી આપતું નથી.ઉપરોક્‍ત અવલોકન સાથે, ન્‍યાયાધીશ અનિલ ક્ષેત્રપાલ અને અમિત મહાજનની બેન્‍ચે અનેક સામાન્‍ય મનોરંજન ચેનલો, સમાચાર પ્રસારણકર્તાઓ અને પ્રાદેશિક ચેનલો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓને ફગાવી દીધી.

અરજદારોએ સેવા ધોરણોની ગુણવત્તા (ટેલિવિઝન ચેનલો પર જાહેરાતોનો સમયગાળો) નિયમન, ૨૦૧૨ ના નિયમન ૩ ની બંધારણીય માન્‍યતા અને અન્‍ય સંબંધિત જોગવાઈઓને પડકારી હતી.

કોર્ટે ચુકાદો આપ્‍યો કે TRAI એ જાહેરાતો માટે પ્રતિ કલાક 10+2-મિનિટની સમય મર્યાદા નક્કી કરતી વખતે તેના વૈધાનિક અધિકારક્ષેત્રમાં કાર્ય કર્યું હતું

(3:25 PM IST)