નવી દિલ્હી : ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ઉત્સાહજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ભારતનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP) ૪.૯% ની વૃદ્ધિ સાથે મજબૂત ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. સરકારે આ સમયગાળામાં એક મોટો ફેરફાર કરતા IIP નું આધાર વર્ષ ૨૦૧૧-૧૨ થી બદલીને ૨૦૨૨-૨૩ કરી દીધું છે. આ સુધારેલી શ્રેણી સાથેનું આ પ્રથમ વાંચન છે, જે અર્થતંત્રના વર્તમાન માળખા અને ઔદ્યોગિક પ્રગતિને વધુ સચોટ રીતે રજૂ કરે છે.
ઉત્પાદન અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો દબદબો
નવી શ્રેણી મુજબ, એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં IIP ૧૧૮.૯ રહ્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં ૧૧૩.૧ હતો. ઉત્પાદન ક્ષેત્રે (Manufacturing) ૬.૨% નો મજબૂત ઉછાળો નોંધાયો છે, જે આ વૃદ્ધિનું મુખ્ય ચાલક બળ બન્યું છે. ખાસ કરીને મોટર વાહનો (૧૨.૭%), ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો (૧૯.૨%) અને મશીનરીના ઉત્પાદનમાં જોવા મળેલી તેજી ભારતીય ઉદ્યોગોની બદલાતી તસવીર દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, મૂડી માલમાં ૧૬% ની વૃદ્ધિ એ સાબિત કરે છે કે રોકાણના મોરચે પણ દેશ યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે.
નવી પ્રોડક્ટ બાસ્કેટ: શું બદલાયું છે?
આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા તૈયાર કરાયેલ આ નવી શ્રેણીમાં ઔદ્યોગિક માપનના અવકાશને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે. હવે તેમાં ગેસ પુરવઠો, પાણીનું વ્યવસ્થાપન અને ગટર વ્યવસ્થા જેવી પ્રવૃત્તિઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આધુનિક યુગને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રોડક્ટ બાસ્કેટમાં CCTV કેમેરા, સ્ટેન્ટ, વિમાનના ભાગો અને રસી જેવી વસ્તુઓને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, જ્યારે જૂના સમયના કેરોસીન અને CFL બલ્બ જેવા ઉત્પાદનોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
આગામી સમય માટે મજબૂત પાયો
ઉદ્યોગવાર જોઈએ તો ઇલેક્ટ્રિકલ ઉપકરણો (૧૯.૨%), અન્ય પરિવહન સાધનો (૧૮.૯%) અને કાપડ ઉદ્યોગ (૧૫.૬%) સૌથી વધુ ઝડપે વિકસી રહ્યા છે. જોકે લાકડાના ઉત્પાદનો અને પ્રિન્ટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, છતાં સમગ્ર ઔદ્યોગિક માળખું અત્યંત આશાસ્પદ જણાય છે. સુધારેલી IIP શ્રેણી આગામી સમયમાં જીડીપીના (GDP) અંદાજો લગાવવા માટે વધુ મજબૂત અને વિશ્વસનીય આધાર પૂરો પાડશે.
આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે આ નવી શ્રેણી દ્વારા ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓનું જે સચોટ ચિત્ર મળશે, તે સરકારની નીતિનિર્ધારણ પ્રક્રિયામાં પણ ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થશે. મે મહિનાના આંકડાઓ ૨૯ જૂનના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે, જેના પર હવે સમગ્ર દેશના રોકાણકારોની નજર રહેશે.