નવી દિલ્હી: દેશના કરોડો નોકરીયાત વર્ગ માટે એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવી રહેલી નવી 'વેતન સંહિતા' (Wage Code) હેઠળ કર્મચારીઓના કામના કલાકો અને પગારના નિયમોમાં ધરખમ ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો અને તેમને તેમના વધારાના કામનું યોગ્ય વળતર અપાવવાનો છે.

###  શું છે 15 મિનિટનો નવો નિયમ?

નવી વેતન સંહિતા મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી તેની નિર્ધારિત કામની પાળી (Shift) પછી વધારાનું કામ કરે છે, તો તેને ઓવરટાઇમ ગણવામાં આવશે. આ અંગેના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:

 *  15 થી 30 મિનિટનું કામ:  નવી જોગવાઈ મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી નિર્ધારિત સમય કરતાં 15 મિનિટથી વધુ અને 30 મિનિટ સુધીનું વધારાનું કામ કરે છે, તો તેને 30 મિનિટના ઓવરટાઇમ તરીકે ગણવામાં આવશે.

 *  બમણું વળતર:  આ વધારાના કામના બદલામાં કર્મચારીને ડબલ વેતન (Double Salary) ચૂકવવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. જેનો સીધો અર્થ એ છે કે, વધારાના સમય માટે હવે કર્મચારીઓને સરેરાશ સામાન્ય પગાર કરતાં વધુ વળતર મળશે.

 *  પારદર્શિતા:  આ નિયમથી કંપનીઓમાં કામ કરતા કર્મચારીઓને મફતમાં વધુ કામ કરાવવાની પ્રથા પર લગામ લાગશે અને તેમને તેમના મહેનતાણાના પૂરા પૈસા મળશે.

###  કર્મચારીઓ માટે આ ફેરફાર કેમ છે મહત્વનો?

અત્યાર સુધી અનેક ખાનગી કંપનીઓમાં 'ઓવરટાઇમ' માટેના કોઈ સ્પષ્ટ કે સમાન નિયમો નહોતા. ઘણી જગ્યાએ કર્મચારીઓ પાસે વધારાનું કામ કરાવ્યા છતાં તેના બદલામાં કોઈ વળતર મળતું નહોતું. નવી વેતન સંહિતા અમલમાં આવવાથી:

 1.  શોષણ અટકશે:  કર્મચારીઓના વધારાના કલાકોનો ચોક્કસ હિસાબ રાખવો કંપનીઓ માટે ફરજિયાત બનશે.

 2.  આર્થિક ફાયદો:  ઓવરટાઇમના કલાકોનું ડબલ પેમેન્ટ મળવાથી કર્મચારીઓની આવકમાં વધારો થશે.

 3.  સંગઠિત કાર્યક્ષેત્ર:  શ્રમ કાયદાઓમાં સુધારાને કારણે સમગ્ર દેશમાં નોકરીની શરતો વધુ પારદર્શક અને કર્મચારીલક્ષી બનશે.

###  નવી વેતન સંહિતાનો અમલ

સરકાર લાંબા સમયથી નવી લેબર કોડ (Labor Code) ને લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ કાયદો અમલી બન્યા બાદ દેશના તમામ ખાનગી અને સરકારી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને આ નવી સુવિધાઓનો સીધો લાભ મળશે. જોકે, આ નિયમોનું સત્તાવાર નોટિફિકેશન અને અમલીકરણ તારીખો વિશે સરકાર ટૂંક સમયમાં વધુ વિગતો જાહેર કરે તેવી શક્યતા છે.

*