પ્રધાનમંત્રી મોદીનો આ સંદેશ ખાસ હતો કારણ કે તેમણે આ વાત ટીવી પર રાષ્ટ્રને સંબોધન તરીકે કહી નહોતી, પરંતુ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર મોકલી શકાય એવા વિડિયોના સ્વરૂપમાં બનાવીને મોકલી હતી. એટલે કે કેમેરાના સેલ્ફી મોડમાં વિડિયો બનાવીને પોતાની વાત કહી હતી. સરકારે સમજી લીધું છે કે દિલ્હીથી શરૂ થઈને દેશભરમાં ફેલાયેલી યુવાનોની નારાજગીનું મુખ્ય મેદાન ઇન્સ્ટાગ્રામ છે.

માત્ર સોશિયલ મીડિયા જેવા વ્યાપક શબ્દમાં તેને સમાવી શકાય તેમ નથી. ન તો એક્સ, ન ફેસબુક અને ન વોટ્સએપ, ઘેરઘેર યુવાનોમાં નીટ પરીક્ષા લીકને લઈને જે ગુસ્સાનો જ્વાળામુખી ફાટી રહ્યો છે, તેને સ્વાભાવિક રીતે આગળ વધારવાનું કામ રીલ્સએ કર્યું. એલ્ગોરિધમે તેને દરેક ફોન સુધી પહોંચાડી દીધું. વડીલો ટીવી સમાચાર અને જૂની શૈલીના વિશ્લેષણ જોતા રહ્યા અને બીજી તરફ યુવાનોની નવી રાજકીય જાગૃતિએ ઇન્સ્ટા રીલ્સ દ્વારા એક નવો આક્રોશ ઊભો કરી દીધો.

પરંપરાગત આઈટી સેલ તેનો સામનો કરવા માટે તૈયાર જ નહોતો. જૂના અને ઘસાઈ ગયેલા હેશટેગ બનાવીને વોટ્સએપ અને એક્સ દ્વારા સંદેશ ફેલાવવાની રીતો તેની સામે ક્યાંય ટકી શકી નહીં. સરકારને સમજાઈ ગયું છે કે જો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર જઈને નેરેટિવની લડાઈ નહીં લડાય તો આખી જનરેશનનો મિજાજ સંભાળવો મુશ્કેલ બની જશે. બોલિવૂડના કલાકારોને ઇન્સ્ટાની તાકાતનો ઘણાં પહેલાંથી જ અહેસાસ થઈ ગયો હતો. હવે નેતાઓએ પણ એક્સની સાથે ઇન્સ્ટા પર એકાઉન્ટ બનાવવા પડશે. માત્ર સત્તા જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સમાજને હવે સમજાઈ રહ્યું છે કે જો આ નવી જનરેશનના મંચ પર જઈને તેમની ભાષામાં વાત નહીં કરવામાં આવે તો જનરેશન ઝેડ સાથેનો સંપર્ક તૂટી જશે.

સાચી વાત તો એ છે કે આપણે સૌએ જનરેશન ઝેડ અને જનરેશન આલ્ફાને ખૂબ જ ખોટી રીતે સમજ્યા હતા. તેમની વિચારવાની રીત મિલેનિયલ્સ અને બેબી બૂમર જનરેશનથી સંપૂર્ણપણે અલગ છે. આપણે ઘણીવાર તેમને એવા યુવાનો તરીકે જોયા કે જે દિવસ-રાત મોબાઇલમાં વ્યસ્ત રહે છે, રીલ્સ સ્ક્રોલ કરે છે, દુનિયાની ચિંતા વગર પોતાની જ દુનિયામાં રહે છે અને બેફિકર છે. પરંતુ તેમણે સાબિત કરી દીધું કે જેને આપણે સમય બગાડવાની ટેક્નોલોજી માનતા હતા, એ જ ટેક્નોલોજીના આધારે તેમણે એક મૌન ક્રાંતિ ઊભી કરી દીધી. મોબાઇલમાં સતત સક્રિય રહીને જ તેઓ વિચારોની સુનામી તરીકે સામે આવ્યા છે. તેમને માત્ર મોબાઇલમાં સમય બગાડતા નકામા યુવાનો સમજીને અવગણવું ખૂબ મોટું જોખમ સાબિત થઈ શકે છે.

સમાજ અને તંત્ર બંનેએ તેમના પ્રત્યે પોતાની વિચારસરણી બદલવી પડશે. તેમના વાલી બનવાની આદત હવે છોડવી પડશે. પોતાની સોશિયલ મીડિયા ટીમ અથવા પી.આર. ટીમ બનાવીને તેમના હવાલે પોતાનું સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ ચલાવવાનો સમય હવે પૂરો થઈ ગયો છે. આપણે સૌએ પણ તેમના જ અંદાજમાં આ મોબાઇલની દુનિયામાં રહીને તેમના તેવર અને કલેવર સમજવા પડશે, કારણ કે તેમની દુનિયામાં કોઈપણ વાત ખૂબ ઓછા સમયમાં, ખૂબ ઓછા શબ્દોમાં ખૂબ દૂર સુધી પહોંચી જાય છે.

ડિજિટલ યુગની આ લડાઈ ભાષણોથી નહીં પરંતુ સ્ક્રીનની ઝડપથી નક્કી થઈ રહી છે. યુવાનો હવે લાંબા ભાષણો અને ઔપચારિક વચનોથી પ્રભાવિત થતા નથી. તેઓ કન્ટેન્ટની સચ્ચાઈ, તરત જોડાણ અને નાના વિડિયોના માધ્યમથી પોતાની વાત કહેવાનું વધુ પસંદ કરે છે. નેતાઓએ સમજવું પડશે કે રીલ્સ માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી, પરંતુ લોકોના અભિપ્રાય અને મનોભાવને જાણવાનું સૌથી ઝડપી અને અસરકારક માધ્યમ બની ગઈ છે. જો સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષે યુવાનોની આ ભાષા ઝડપથી નહીં શીખી, તો તેઓ આ નવી જનરેશનના તેવર અને વિચારોથી સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જશે. સમય આવી ગયો છે કે આપણે આ પેઢીને નકારવાનું બંધ કરીએ અને સ્વીકારી લઈએ કે રાજનીતિ અને સંવાદના નવા નિયમો હવે લખાઈ ચૂક્યા છે.