નવી દિલ્હી, તા. ૧૪: વૈશ્વિક બજારમાં ફરી એકવાર ઉર્જા સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેલની કિંમત પ્રતિ બેરલ $૮૫ ની સપાટીની એકદમ નજીક પહોંચી ગઈ છે. ભૂ-રાજકીય તણાવ અને પુરવઠાના જોખમો વધવાને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં આવેલી આ તેજીએ ભારત જેવા મોટા તેલ આયાતકાર દેશની ચિંતામાં ધરખમ વધારો કર્યો છે. ભલે હાલ તુરંત પેટ્રોલ પંપો પર ઇંધણના ભાવમાં મોટો ફેરફાર ન દેખાય, પરંતુ જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવ લાંબા સમય સુધી આ સ્તરે રહેશે, તો તેની સીધી અને આડકતરી અસર દરેક ભારતીય પરિવારના રસોડા અને ઘરગથ્થુ ખર્ચ પર થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
HSBC એ વધાર્યો ભય: કિંમત $૯૫ સુધી જવાની આગાહી
વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થાઓ હવે તેલ બજારના ભવિષ્યને લઈને વધુ સાવધ અને ચિંતિત બની છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, અગ્રણી ગ્લોબલ બેંક HSBC એ ચાલુ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવનો અંદાજ અગાઉના $૮૫ થી વધારીને સીધો $૯૫ પ્રતિ બેરલ કરી દીધો છે. આ સુધારેલો અંદાજ સ્પષ્ટ કરે છે કે ઉર્જાના ભાવો અપેક્ષા કરતાં વધુ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે. ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોના ૮૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો વિદેશોમાંથી આયાત કરતો હોવાથી, આ વધારો દેશની વેપાર ખાધમાં મોટો ખાડો પાડશે અને ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ વધારશે.
શાકભાજી, કરિયાણું અને વિમાન ભાડા બધું જ મોંઘું થશે
ઇંધણના ભાવ માત્ર વાહનો પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દેશની સમગ્ર આર્થિક પ્રવૃત્તિના મૂળમાં છે. ક્રૂડ તેલ મોંઘું થતાં સામાન્ય નાગરિકોને નીચે મુજબના ક્ષેત્રોમાં મોંઘવારીનો સામનો કરવો પડશે:
•    કરિયાણા અને શાકભાજીનું બિલ: ઉચ્ચ ઇંધણ ખર્ચના કારણે માલસામાનની હેરફેર કરતા ટ્રક અને લોજિસ્ટિક્સ ઓપરેટરોનો પરિવહન ખર્ચ વધશે. આ વધારાનો બોજ કંપનીઓ ગ્રાહકો પર નાખશે, જેથી રોજિંદી ખાવા-પીવાની ચીજો અને એફએમસીજી (FMCG) પ્રોડક્ટ્સ મોંઘી થશે.
•    મુસાફરી અને વિમાનભાડું: ઉડ્ડયન ઉદ્યોગ તેલના ભાવ પ્રત્યે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે કારણ કે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) તેમનો મુખ્ય સંચાલન ખર્ચ છે. પરિણામે, હવાઈ મુસાફરીની ટિકિટોના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
•    શેરબજારમાં કડાકો: ઓઇલના વધતા ભાવની ચિંતામાં ભારતીય શેરબજારમાં પણ વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું છે, ખાસ કરીને પેઇન્ટ, કેમિકલ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોના શેરો પ્રભાવિત થયા છે.
આરબીઆઈ (RBI) માટે નવો પડકાર
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) હાલમાં ક્રૂડ ઓઇલની ચાલ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહી છે. આયાતી ફુગાવો વધવાને કારણે બજારમાં વ્યાપક ગ્રાહક ભાવો (CPI) વધવાની આશંકા છે. જો મોંઘવારી અંકુશ બહાર જશે, તો આરબીઆઈ માટે આગામી નાણાકીય નીતિઓમાં વ્યાજ દરો ઘટાડવાનું કે બજારને રાહત આપવાનું કામ અત્યંત જટિલ બની જશે. જો લાંબા ગાળા સુધી તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો દેશના આર્થિક વિકાસ દરને પણ બ્રેક લાગી શકે છે.