​ટોક્યો: કુદરતી આફતો અને ભૂકંપના હબ ગણાતા જાપાનમાં ફરી એકવાર પ્રકૃતિએ રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. જાપાનના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા મુખ્ય ટાપુ 'ક્યુશુ' (Kyushu) ના કુમામોટો ક્ષેત્રમાં મંગળવારે બપોરે ૪:૨૭ વાગ્યે (ભારતીય સમય અનુસાર બપોરે) એક અત્યંત શક્તિશાળી અને વિનાશક ભૂકંપનો આંચકો અનુભવાયો છે. જાપાન મેટીરોલોજીકલ એજન્સી (JMA) ના જણાવ્યા અનુસાર, રિક્ટર સ્કેલ પર આ ભૂકંપની પ્રારંભિક તીવ્રતા ૭.૧ માપવામાં આવી છે. આ આંચકો એટલો ભયાનક હતો કે જાપાનના વિશિષ્ટ 'શિંદો સેઇસ્મિક સ્કેલ' (Shindo Scale) પર તેની તીવ્રતા સૌથી મહત્તમ એટલે કે ૭ નોંધાઈ છે, જે ધડાકાભેર જમીન ધ્રુજાવનારી શ્રેણીમાં આવે છે. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ સમુદ્રના તળિયાથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હોવાથી દરિયામાં પ્રચંડ હલચલ મચી ગઈ છે અને તાકીદે સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે.

​૧ મીટર (આશરે ૩.૨૮ ફૂટ) ઉંચા સુનામીના મોજા ત્રાટકવાની ભીતિ

ભૂકંપના તુરંત બાદ જાપાનની હવામાન વિભાગની સંસ્થા (JMA) એ ક્યુશુ ટાપુના દક્ષિણી અને પશ્ચિમી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો તેમજ અરીઆકે અને યાત્સુશિરો સમુદ્રની આસપાસના વિસ્તારો માટે સુનામી એડવાઈઝરી જાહેર કરી દીધી છે. આ વિસ્તારોમાં ૧ મીટર (આશરે ૩.૨૮ ફૂટ) સુધી ઊંચા સમુદ્રી મોજા ત્રાટકી શકે છે અથવા કેટલીક જગ્યાએ તો મોજા ત્રાટકવાનું શરૂ પણ થઈ ચૂક્યું હોવાના અહેવાલો સ્થાનિક ન્યૂઝ ચેનલ NHK દ્વારા આપવામાં આવ્યા છે. સરકારે તટીય વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને તાત્કાલિક ઊંચાઈવાળા અને સુરક્ષિત સ્થળોએ સ્થળાંતર કરી જવા સખત સૂચના આપી છે.

​સાત મોટા રાજ્યોમાં રેડ એલર્ટ, પ્રશાસન હાઈ-એલર્ટ પર

આ કુદરતી આપત્તિની ગંભીરતાને જોતા જાપાન સરકારે ક્યુશુ ટાપુ પર આવેલા ૭ પ્રીફેક્ચર્સ (રાજ્યો) - કુમામોટો, નાગાસાકી, કાગોશિમા, ફુકુઓકા, સાગા, ઓઇતા અને મિયાઝાકીમાં તાકીદની ઈમરજન્સી ભૂકંપ ચેતવણીઓ (Emergency Earthquake Warnings) એક્ટિવ કરી દીધી છે. જોકે, પેસિફિક સુનામી વોર્નિંગ સેન્ટરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્થાનિક દરિયાકાંઠા સિવાય આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સુનામીનો મોટો ખતરો નથી.

​બુલેટ ટ્રેન સેવાઓ ઠપ્પ, પરમાણુ પ્લાન્ટ સુરક્ષિત

ભૂકંપના જોરદાર આંચકાના કારણે જાપાનની લાઈફલાઈન ગણાતી હાઈ-સ્પીડ શિંકાનસેન (બુલેટ ટ્રેન) ની સેવાઓ તાત્કાલિક ધોરણે રોકી દેવામાં આવી છે. પાવર કંપની 'ક્યુશુ ઇલેક્ટ્રિક પાવર' ના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, આ વિસ્તારમાં આવેલા સેન્ડાઈ અને ગેનકાઈ ન્યુક્લિયર પાવર સ્ટેશનો (પરમાણુ પ્લાન્ટ) હાલ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને ત્યાં કોઈ અસામાન્ય ખામી કે નુકસાન નોંધાયું નથી. પ્રારંભિક તબક્કે હજુ સુધી કોઈ જાનહાનિ કે મોટા માળખાકીય નુકસાનના સત્તાવાર અહેવાલો આવ્યા નથી, પરંતુ રાહત અને બચાવ ટીમો હાઈ-એલર્ટ પર છે.

​'રિંગ ઓફ ફાયર' પર વસેલા જાપાન માટે જૂની યાદો તાજી થઈ

જાપાન ભૌગોલિક રીતે પ્રશાંત મહાસાગરની 'રિંગ ઓફ ફાયર' પર આવેલું હોવાથી અહીં દર વર્ષે સેંકડો નાના-મોટા ભૂકંપ આવતા રહે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરના કુલ ભૂકંપના લગભગ ૧૮ થી ૨૦ ટકા જેટલા થાય છે. અગાઉ વર્ષ ૨૦૧૬ માં કુમામોટોમાં આવેલા ભયાનક ભૂકંપમાં ૫૦ થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા. આજના ૭.૧ ની તીવ્રતાના આંચકાએ વર્ષ ૨૦૧૧ ના મહાવિનાશક ૯.૦ ની તીવ્રતાના ભૂકંપ અને ત્યારબાદ ફુકુશિમા પરમાણુ હોનારત સર્જનાર ભયાનક સુનામીની કાળી યાદો ફરી તાજી કરી દીધી છે. પ્રશાસને આગામી કલાકોમાં મોટા આફ્ટરશોક્સ (ભૂકંપ પછીના આંચકા) આવવાની પણ આશંકા વ્યક્ત કરી છે.