મુંબઈ :ભારતીય રોકાણકારો માટે સોનું હંમેશાથી માત્ર એક દાગીનો જ નહીં, પરંતુ મુશ્કેલ સમયનો સાથી અને રોકાણનો સૌથી ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ રહ્યો છે. જો કે, સામાન્ય રીતે ફિઝિકલ સોનું (ભૌતિક સોનું) ખરીદતી વખતે તેની શુદ્ધતાની ચકાસણી કરવી, ઘડામણની કિંમત ચૂકવવી અને તેને ઘરમાં કે લોકરમાં સુરક્ષિત રાખવાની ચિંતા રોકાણકારોને સતાવતી હોય છે. આ તમામ સમસ્યાઓનો કાયમી ઉકેલ લાવવા માટે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) એ એક ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. શેરબજારમાં હવે ઈલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસીટ (EGR) સેગમેન્ટની લાઈવ ટ્રેડિંગ સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ ગઈ છે.

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, હવે સોનું ખરીદવું એ કોઈપણ કંપનીના શેર ખરીદવા જેટલું જ સરળ બની ગયું છે. આ એક એવી ડિજિટલ સિસ્ટમ છે જ્યાં મોબાઈલ કે કમ્પ્યુટર દ્વારા સીધા સ્ટોક એક્સચેન્જ પરથી સોનું ખરીદી અને વેચી શકો છો. NSE ના આ પ્લેટફોર્મ પર 99.9% (999) અને 99.5% (995) શુદ્ધતા ધરાવતા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા સોનામાં ટ્રેડિંગની સુવિધા આપવામાં આવી છે. આ સોનું સંપૂર્ણપણે 'ફંજીબલ' છે, જેનો અર્થ એ થાય કે રોકાણકારે તેની ગુણવત્તા બાબતે વારંવાર કોઈ શંકા રાખવાની કે ટેસ્ટિંગ કરાવવાની જરૂર નથી. નાની રકમથી રોકાણ કરનારા રીટેલ રોકાણકારોથી લઈને મોટા ઈન્વેસ્ટર્સ પોતાની ક્ષમતા મુજબ આ પ્લેટફોર્મ પર સોનાની લે-વેચ કરી શકે છે.

ઘણા લોકો તેને બજારમાં પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ 'ગોલ્ડ ઈટીએફ' જેવું જ સમજવાની ભૂલ કરે છે, પરંતુ આ બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે. ગોલ્ડ ETF એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની યુનિટ જેવું છે, જે માત્ર સોનાના બજાર ભાવ પર નજર રાખે છે અને તેમાં ક્યારેય અસલી સોનાની ડિલિવરી મળતી નથી. જ્યારે બીજી તરફ, EGR માં રોકાણ કરવાથી સરકાર માન્ય સુરક્ષિત વોલ્ટ (તિજોરી) માં રાખવામાં આવેલા વાસ્તવિક ફિઝિકલ ગોલ્ડ પર કાયદેસરની માલિકી મળે છે. જો ભવિષ્યમાં સોનાની ભૌતિક જરૂરિયાત ઊભી થાય, તો આ ડિજિટલ હોલ્ડિંગને અસલી સોનાના સિક્કા અથવા બાર (બિસ્કિટ) માં સરળતાથી બદલાવી શકો છો.

આ નવી ટ્રેડિંગ વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે કારણ કે માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબી (SEBI) દ્વારા તેનું કડક નિયમન કરવામાં આવે છે. તેને 'સિક્યોરિટીઝ કોન્ટ્રાક્ટ્સ રેગ્યુલેશન એક્ટ 1956' હેઠળ સત્તાવાર રીતે 'સિક્યોરિટી' નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. રોકાણકારોના પૈસા અને સોનાની સુરક્ષા માટે એક્સચેન્જ, ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન અને ડિપોઝિટરી સાથે મળીને કામ કરે છે. તમારી ખરીદેલી સોનાની રસીદો ડીમેટ ખાતામાં સુરક્ષિત રહેશે અને ભૌતિક સોનાને સાચવવાની જવાબદારી પ્રોફેશનલ વોલ્ટ મેનેજરની રહેશે.

આ સિસ્ટમનો સૌથી મોટો ફાયદો દેશભરના ગ્રાહકોને કિંમતની બાબતમાં થશે. અત્યાર સુધી ભારતના અલગ-અલગ રાજ્યો અને શહેરોમાં સોનાના ભાવો અલગ-અલગ રહેતા હતા, પરંતુ આ એક્સચેન્જ આધારિત ટ્રેડિંગથી દેશમાં 'વન નેશન, વન પ્રાઇસ' એટલે કે એક સરખો પારદર્શક ભાવ લાગુ થશે. આ ટ્રેડિંગનો સમય સોમવારથી શુક્રવાર સવારે 9:00 વાગ્યાથી રાત્રે 11:30 કે 11:55 વાગ્યા સુધીનો રહેશે અને શેરની જેમ જ આનું સેટલમેન્ટ 'T+1' નિયમ મુજબ થશે. હાલમાં અમદાવાદ, મુંબઈ, દિલ્હી, કોલકાતા, ચેન્નાઈ અને બેંગલુરુ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં વોલ્ટિંગ સેન્ટર્સ શરૂ થઈ ગયા છે અને ટૂંક સમયમાં જ NSE દેશભરમાં 120 જેટલા સેન્ટર્સનું નેટવર્ક ઊભું કરવા જઈ રહ્યું છે. જે રોકાણકારો પરંપરાગત રીત છોડીને ડિજિટલ યુગમાં સુરક્ષિત રોકાણ કરવા માંગે છે, તેમના માટે આ સુવર્ણ તક છે.