મિસિસિપી :  જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ 20 જુલાઈ, 1969ના રોજ નીલ આર્મસ્ટ્રોંગના ચંદ્ર પરના પ્રથમ પગલાની ઉજવણી કરી રહ્યું હતું, ત્યારે તે ઐતિહાસિક સિદ્ધિની વાસ્તવિક પૃષ્ઠભૂમિ ફ્લોરિડાના લોન્ચ પેડ પર નહીં, પરંતુ મિસિસિપીના ગાઢ જંગલો વચ્ચે લખાઈ ચૂકી હતી. નાસાનું 'સ્ટેનિસ સ્પેસ સેન્ટર' એ સ્થાન છે જ્યાં માનવતાની સૌથી મોટી આકાંક્ષાઓની કસોટી થઈ હતી. આશરે 1.25 લાખ એકરના વિશાળ બફર ઝોનમાં ફેલાયેલા આ કેન્દ્રમાં આજે પણ ઝેરી સાપ અને મગરોની હાજરી વચ્ચે વિજ્ઞાન અને પ્રકૃતિનો અનોખો સંગમ જોવા મળે છે. પત્રકાર સોનિયા તોમરના આંખો દેખ્યા અહેવાલ મુજબ, આ સ્થળનો દરેક રસ્તો અને વિશાળ ટેસ્ટ સ્ટેન્ડ માનવજાતની અવકાશ સફરની રોમાંચક વાર્તા કહે છે.

અહીં પ્રદર્શિત સેટર્ન V રોકેટનું અતિ શક્તિશાળી F-1 એન્જિન એપોલો 11 મિશનનું વાસ્તવિક હૃદય હતું. પરીક્ષણ દરમિયાન 3,000 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ તાપમાન ઉત્પન્ન કરતું આ એન્જિન પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણને તોડીને માનવીને ચંદ્ર સુધી લઈ જવા માટે સક્ષમ બન્યું હતું. રોકેટડાઈનના પાંચ F-1 એન્જિનોએ માત્ર અઢી મિનિટમાં રોકેટને 9,800 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની પ્રચંડ ઝડપ આપી હતી. ન્યૂ ઓર્લિયન્સમાં બનેલા 138 ફૂટ લાંબા આ બૂસ્ટરને ખાસ જહાજો દ્વારા નદી માર્ગે અહીં લાવવામાં આવતા હતા. આજે અહીંની શાંતિમાં એ સમયની કલ્પના કરવી અશક્ય લાગે છે જ્યારે આ આખું જંગલ પૃથ્વીને ધ્રુજાવતી રોકેટની ગર્જનાઓથી ગૂંજી ઉઠતું હતું.

સ્ટેનિસ સ્પેસ સેન્ટર માત્ર ભૂતકાળની યાદોનો સંગ્રહાલય નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યના અવકાશ ક્ષેત્રનું પ્રવેશદ્વાર પણ છે. એપોલો પ્રોગ્રામ હેઠળ 27 રોકેટ સ્ટેજના સફળ પરીક્ષણો બાદ, આજે એ જ પવિત્ર ભૂમિ પર નાસાના આગામી 'આર્ટેમિસ II' મિશન માટે RS-25 એન્જિનનું આકરા તબક્કામાં પરીક્ષણ ચાલી રહ્યું છે. સુરક્ષા કારણોસર હવે આ ટેસ્ટ સ્ટેન્ડની નજીક જવાની સામાન્ય જનતાને મનાઈ છે, પરંતુ 9 કિલોમીટર દૂરથી પણ સંભળાતો ગૂંજતો અવાજ સાબિતી આપે છે કે છ દાયકા પછી પણ સ્ટેનિસ સેન્ટર માનવતાના અવકાશ સ્વપ્નોનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનીને ધબકી રહ્યું છે.