નવી દિલ્હી, તા.28: લાંબા ગાળામાં સંપત્તિ સર્જન કરવા અને પોતાના નાણાકીય જોખમને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરવા માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એ દેશભરના રોકાણકારોમાં અત્યંત લોકપ્રિય અને સુરક્ષિત માધ્યમ બન્યું છે. જો કે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરીને મોટું વળતર મેળવવાની સાથે સાથે તેના પર લાગતા ટેક્સ અને કરવેરાના નિયમો વિશે સચોટ જાણકારી હોવી દરેક રોકાણકાર માટે અનિવાર્ય છે, કારણ કે નાણાકીય આયોજનમાં ટેક્સનું પાસું વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.

વિવિધ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓમાં ટેક્સ અંગેના નિયમો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, જે મુખ્યત્વે રોકાણની પદ્ધતિ, ફંડમાં નાણાં જાળવી રાખવાનો સમયગાળો અને રોકાણકારને થતી કમાણીના સ્વરૂપ પર આધાર રાખે છે. કરદાતાઓએ પોતાના નાણાકીય પોર્ટફોલિયોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે આ નિયમોને સમજવા અત્યંત જરૂરી છે.

ઈક્વિટી આધારિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડની વાત કરીએ તો, તેમાં યુનિટ વેચવાથી થતા નફા પર ટેક્સનો દર સમયગાળા પર નિર્ભર રહે છે. જો કોઈ રોકાણકાર ૧૨ મહિના કે તેથી ઓછા સમયમાં યુનિટ વેચે છે, તો શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન (STCG) હેઠળ ૨૦ ટકાના દરે ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે, જ્યારે ૧૨ મહિનાથી વધુ સમય બાદ વેચાણ કરવા પર લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન (LTCG) ના નિયમો લાગુ પડે છે.

બીજી તરફ, ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને અન્ય નોન-ઇક્વિટી સાધનો માટે કરવેરાની ગણતરીની પદ્ધતિ બિલકુલ અલગ હોય છે. ૧લી એપ્રિલ ૨૦૨૩ના રોજ કે તે પછી ખરીદેલા ચોક્કસ ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડના યુનિટ્સમાંથી થતા નફા પર સામાન્ય રીતે રોકાણકારના લાગુ પડતા આવકવેરા સ્લેબ (Income Tax Slab) મુજબ જ કર લાદવામાં આવે છે, જેમાં લાંબા ગાળાના મૂડીગત લાભના વિશિષ્ટ લાભો મળતા નથી.

મ્યુચ્યુઅલ ફંડથી મળનાર ડિવિડન્ડ પેટેની આવક પણ આવકવેરાના સત્તાવાર કાર્યક્ષેત્રમાં સંપૂર્ણપણે સામેલ થાય છે. આ ડિવિડન્ડની રકમ પર રોકાણકારે પોતાના લાગુ પડતા આવકવેરા સ્લેબ મુજબ ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે, અને જો રોકાણકાર આ ડિવિડન્ડની રકમનું પુનઃરોકાણ કરે તો પણ તેની ટેક્સની દેવાદારી લેશમાત્ર ઓછી થતી નથી.

ભવિષ્યમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ કરતા પહેલા નાણાકીય સલાહકારોની મદદ લઈને યોગ્ય ટેક્સ પ્લાનિંગ કરવું હિતાવહ છે, જેથી કમાણી પર ઓછામાં ઓછો કર બોજ પડે અને મહત્તમ વળતર મેળવી શકાય. સરકાર દ્વારા સમયાંતરે ટેક્સ નિયમોમાં કરવામાં આવતા ફેરફારો પર પણ રોકાણકારોએ સતત નજર રાખવી જોઈએ.