મુંબઈ : ભારતના દરિયાઈ લોજિસ્ટિક્સ અને પોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટી (MbPA) એ એક નવો માઈલસ્ટોન સ્થાપિત કર્યો છે. મુંબઈ બંદરે એક વિશિષ્ટ બાર્જ 'રોલ-ઓફ' (Roll-off) ઓપરેશન દ્વારા અત્યંત ભારે અને અતિ વિશિષ્ટ પરિમાણો ધરાવતા ત્રણ ઓવર ડાયમેન્શનલ કાર્ગો (ODC) પેકેજોનું સફળતાપૂર્વક હેન્ડલિંગ કર્યું છે. આ અભૂતપૂર્વ સફળતા ભારતમાં ઉત્પાદિત મહાકાય ઔદ્યોગિક સાધનોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો સુધી પહોંચાડવામાં ભારતીય બંદરોની વધતી જતી ક્ષમતા અને તકનીકી નિપુણતાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

ગુજરાતના દહેજથી અબુ ધાબીની નિકાસ યાત્રા

હેન્ડલ કરવામાં આવેલા ત્રણ વિશાળ પેકેજોમાં ૭૧૮ મેટ્રિક ટન વજનનું PG કૂલર, ૫૦૨ મેટ્રિક ટન વજનનું રાઈઝર અને ડાઉનકમર તથા ૨૩૨ મેટ્રિક ટન વજનનું સ્ટીમ ડ્રમ સમાવિષ્ટ હતું. આ તમામ સાધનો 'મેક ઈન ઈન્ડિયા' હેઠળ ગુજરાતના દહેજથી દરિયાઈ માર્ગે બાર્જ દ્વારા મુંબઈ બંદરે લાવવામાં આવ્યા હતા. અહીંથી આ તમામ સાધનો સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ની પ્રતિષ્ઠિત 'અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની' (ADNOC) માં આગળ નિકાસ કરવા માટે મોકલવામાં આવશે. આંતરરાષ્ટ્રીય શિપમેન્ટ ઉપલબ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી આ માલસામાન મુંબઈ બંદરે સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત રહેશે.

ક્રેન પણ નિષ્ફળ જાય તેવા વજનને ખસેડવા અપનાવાઈ ખાસ પદ્ધતિ

કાર્ગોનું અસાધારણ વજન અને મહાકાય કદ એવા હતા કે તેને પરંપરાગત શિપ ગિયર કે કિનારા પરની મહાકાય ક્રેન દ્વારા ઉંચકીને ઉતારવું તકનીકી રીતે અશક્ય હતું. આ પડકારને પહોંચી વળવા મુંબઈ પોર્ટે વિશિષ્ટ હાઈડ્રોલિક રોલ-ઓફ પદ્ધતિ અપનાવી હતી. બાર્જને બર્થ સાથે લંબરૂપ ગોઠવીને તેનું ડેક વ્હાર્ફ (કિનારા) સાથે એકસરખું સમતલ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ ખાસ હાઈડ્રોલિક પુલર ટ્રેલર્સને બાર્જ પર લઈ જઈને કાર્ગોની નીચે ગોઠવવામાં આવ્યા હતા અને તેના અતિ આધુનિક હાઈડ્રોલિક પાવરથી ૭૧૮ ટનથી વધુ વજન ઊંચકીને અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક કિનારા પર ઉતારવામાં આવ્યું હતું.

મુંબઈ પોર્ટના લોક ગેટની શાંત જળપ્રણાલીએ આપી સ્થિરતા

આ જટિલ કામગીરીમાં મુંબઈ બંદરના 'લોક ગેટ' (Lock Gate) ની અંદર બર્થની ઉપલબ્ધતા નિર્ણાયક સાબિત થઈ હતી. લોક ગેટની અંદર દરિયાઈ પાણી અત્યંત શાંત રહેતું હોવાથી આવા મહાકાય વજનની હિલચાલ વખતે બાર્જ અને ખાડી વચ્ચે જરૂરી સ્થિરતા અને સંરેખણ જાળવવું શક્ય બન્યું હતું. આ સફળ કામગીરીએ સાબિત કર્યું છે કે ભારતીય બંદરો હવે વિશ્વના સૌથી જટિલ પ્રોજેક્ટ કાર્ગો અને દરિયાકાંઠાના શિપિંગ લોજિસ્ટિક્સને હેન્ડલ કરવા માટે સજ્જ છે.