મુંબઈ : મુંબઈમાં થયેલા ભયાનક ૨૬/૧૧ આતંકવાદી હુમલાના કેસમાં પ્રોસિક્યુશન એટલે કે અભિયોજન પક્ષ હવે વોન્ટેડ અને ફરાર આરોપીઓ વિરુદ્ધ તેમની ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ એટલે કે ટ્રાયલ ઇન એબસેન્ટિયા ચલાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ પગલાથી ભારત પાકિસ્તાન પર આતંકવાદીઓ વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવા માટે દબાણ વધારી શકે છે, જોકે કેટલાક કાનૂની વિશેષજ્ઞોએ આના વ્યવહારિક પરિણામો અને અસરકારકતા સામે ગંભીર સવાલો પણ ઉઠાવ્યા છે.

ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા એટલે કે બીએનએસએસની કલમ ૩૫૬ તપાસ एजेंसियोंને એ વાતનો અધિકાર આપે છે કે તેઓ કોર્ટનો સંપર્ક કરીને ફરાર આરોપીની ગેરહાજરીમાં પણ ટ્રાયલ ચાલુ રાખી શકે છે. આ નવા પ્રાવધાન હેઠળ, જો આરોપીને પ્રોક્લેમ્ડ ઓફેન્ડર એટલે કે ભાગેડુ જાહેર કરવામાં આવ્યો હોય, તો પ્રોસિક્યુશન આવી ટ્રાયલની માંગણી કરી શકે છે. જો કોર્ટ આની મંજૂરી આપે છે, તો એવું માનવામાં આવે છે કે આરોપીએ પોતાની હાજરી આપવાનો અધિકાર જતો કર્યો છે. ત્યારબાદ કોર્ટ કાનૂની સહાયતા પેનલમાંથી એક વકીલની નિમણૂક કરે છે જે આરોપીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

આ નવો કાનૂની સુધારો મુંબઈ હુમલા સહિત અનેક મોટા આતંકવાદી કેસો સાથે જોડાયેલા વોન્ટેડ આરોપીઓ, જેમાં દાઉદ ઇબ્રાહિમનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેમના પર નિશાન સાધી શકે છે. સ્પેશિયલ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર અને રાજ્યસભાના સાંસદ ઉજ્જવલ ભાઈએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલું ભારતને પાકિસ્તાન પર દબાણ લાવવામાં મદદ કરશે. ઉજ્જવલ ભાઈએ કહ્યું કે અત્યાર સુધી પાકિસ્તાને હુમલામાં સામેલ આરોપીઓ વિરુદ્ધ કંઈ કર્યું નથી.

બીજી બાજુ, સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ સંતોષ હેगડેએ જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે આરોપી એવા દેશમાં હોય જેની સાથે ભારતની કોઈ પ્રત્યાર્પણ સંધિ નથી અથવા જે દેશ આરોપીને સોંપવાનો ઇનકાર કરે છે, ત્યારે આ એક અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ બની જાય છે. તે વ્યક્તિ કાયદાની પહોંચથી હંમેશાં બહાર રહી શકે છે. દરમિયાન, એક વરિષ્ઠ વિશેષ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટરે અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે આ અંતમાં ન્યાયિક સમય અને નાણાંનો બગાડ સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે આ આરોપીઓને ભારત લાવવાની સંભાવનાઓ નહિવત્ છે.