તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ભારતમાં ચોમાસુ ૪૦% નબળું: પાક અને અર્થતંત્ર માટે ખતરો
વરસાદની નબળી શરૂઆત ચોખા અને સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકોના વાવેતરને અસર કરી રહી છે, તેના કારણે બાંધકામ જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સમસ્યાઓ ઊભી થઈ રહી છે
નવી દિલ્હી,તા.૧૮: ભારતમાં ચોમાસાની ઋતુ અસામાન્ય રીતે નબળી શરૂઆત થઈ છે, અને વરસાદનો આ અભાવ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. આ પાક અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ માટે ખતરો ઉભો કરે છે, કારણ કે અલ નીનોની અસર હવે સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, બુધવાર સુધીમાં દેશભરમાં ચોમાસાનો વરસાદ સામાન્ય કરતા લગભગ ૪૦% ઓછો હતો.
ચોમાસાની ઋતુ જૂનથી સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલે છે, અને આ સમયગાળો દેશના વાર્ષિક વરસાદનો મોટાભાગનો હિસ્સો ધરાવે છે. વરસાદની આ નબળી શરૂઆત ચોખા અને સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકોના વાવેતરને અસર કરી રહી છે, જ્યારે બાંધકામ જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પણ સમસ્યાઓ ઊભી કરી રહી છે. તાજેતરમાં વિકસિત અલ નીનો વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નને કેવી રીતે અસર કરી રહ્યો છે તેના આ પ્રથમ સંકેતોમાંનું એક છે. ઐતિહાસિક રીતે, અલ નીનો દક્ષિણ એશિયામાં દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિઓ સાથે સંકળાયેલો છે.
બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકન વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ અત્યાર સુધી નોંધાયેલી સૌથી શક્તિશાળી અલ નીનો ઘટનાઓમાંની એક હોઈ શકે છે. હાલમાં હવામાન મોડેલો સૂચવે છે કે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારતમાં, ખાસ કરીને ઉત્તરપﾍમિ અને મધ્ય ભારતમાં સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની સ્થિતિ ચાલુ રહી શકે છે.
વાતાવરણીય G2 ખાતે હવામાનશાષી (વરિષ્ઠ નિર્ણય સપોર્ટ) તાકાહિસા નિશિકાવાએ જણાવ્યું હતું કે, અમને હાલમાં કોઈ મજબૂત સંકેત દેખાતો નથી કે વર્તમાન રાષ્ટ્રીય વરસાદની ખાધ સામાન્ય સ્તરે પાછી આવશે. જોવા મળેલો વરસાદમાં સુધારો અસ્થાયી અથવા ચોક્કસ વિસ્તારો સુધી મર્યાદિત હોવાની શક્યતા છે, અને એકંદર ચોમાસુ સામાન્ય થવાનો સંકેત નથી.
ભારતમાં કૃષિ અને ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે ચોમાસુ વરસાદ મહત્વપૂર્ણ છે. દેશ ચોખા, ખાંડ અને કપાસના વિશ્વના સૌથી મોટા ઉત્પાદકોમાંનો એક છે, અને ખેડૂતો તેમના પાકને સિચાઈ માટે ચોમાસા પર આધાર રાખે છે. જો પાક ઉત્પાદન નબળું રહે છે, તો સરકારે નિકાસ પ્રતિબંધો લાદવા પડી શકે છે.
મુંબઈની પાણી પુરવઠા એજન્સીએ પણ તાજેતરમાં બાંધકામ સ્થળોએ પાણી પુરવઠો સ્થગિત કર્યો છે. છેલ્લા ૧૨ વર્ષમાં આ પહેલી વાર આવું પગલું લેવામાં આવ્યું છે. એજન્સીએ વ્યવસાયો, ફેક્ટરીઓ અને સ્પોર્ટ્સ ક્લબોને પાણી આપવાનું પણ બંધ કરી દીધું છે, અને સ્વિમિગ પુલને પાણી આપવાનું પણ બંધ કરી દીધું છે.
નિશિકાવાના મતે, આવતા અઠવાડિયે વરસાદમાં થોડો સુધારો જોવા મળી શકે છે. દક્ષિણ-પﾍમિ તરફના ભેજવાળા પવનો ચોમાસાને આગળ વધારવામાં મદદ કરશે, અને તે જુલાઈની શરૂઆત સુધી ઉત્તર ભારતમાં આગળ વધશે. જોકે, તે પછીની એકંદર પરિસ્થિતિઓ હજુ પણ અનુકૂળ દેખાતી નથી.
માર્કસ વેધર ઇન્ક.ના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ફર્ગ્યુસ કીટીંગે જણાવ્યું હતું કે ચોમાસાની નબળી શરૂઆત હવે અમારી પાક-હવામાન ચેતવણીઓમાં પ્રતિબિંબિત થઈ રહી છે. ભારતના સોયાબીન અને મગફળી ઉત્પાદક પ્રદેશો માટે નવી ગંભીર દુષ્કાળની ચેતવણીઓ જારી કરવામાં આવી છે.
કીટીંગે જણાવ્યું હતું કે આ અસામાન્ય શુષ્કતા જુલાઈ સુધી ચાલુ રહી શકે છે, જેના કારણે સોયાબીનનું વાવેતર વિલંબિત થશે અને પાકની વધતી મોસમ ટૂંકી થશે.
ખેડૂતો હાલમાં વર્ષના સૌથી મોટા વાવણીના મોસમની વચ્ચે છે, અને જો વરસાદ ટૂંક સમયમાં સુધરે છે, તો પાકની સ્થિતિમાં સુધારો થઈ શકે છે. જોકે, સત્તાવાર આગાહીઓ એક દાયકા કરતાં વધુ સમયમાં સૌથી નબળા ચોમાસા તરફ ઈશારો કરે છે. કીટીંગે જણાવ્યું હતું કે વિકાસશીલ મજબૂત અલ નીનો એક મુખ્ય પરિબળ છે, જે નબળા અને અસમાન ભારતીય ચોમાસાનું જોખમ વધારે છે
(4:12 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
