બિશ્કેક: કિર્ગિઝસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેકમાં શાંઘાઈ સહકાર સંગઠનની શિખર બેઠક દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ  મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની દ્વિપક્ષીય બેઠકનો એક વિડિયો સોશિયલ મીડિયામાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. વિડિયોમાં મોદી વાતચીત દરમિયાન હાથમાં રહેલા કાગળ તરફ નજર કરતાં દેખાય છે. આ દૃશ્યને લઈને કેટલાક ટીકાકારોએ વડાપ્રધાન પર નિશાન સાધ્યું, જ્યારે સમર્થકોએ કહ્યું કે ઉચ્ચસ્તરીય રાજદ્વારી બેઠકોમાં તૈયાર નોંધનો ઉપયોગ સામાન્ય પ્રથા છે.

કોંગ્રેસના સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વિભાગના અધ્યક્ષ સુપ્રિયા શ્રીનેતના નામે પ્રસારિત ટિપ્પણીમાં મોદી હિન્દીમાં પુતિનને યુદ્ધ બંધ કરવાની વાત કહી રહ્યા હોવાનો ઉલ્લેખ કરી ‘પુતિનને હિન્દી સમજાય છે?’ એવો કટાક્ષ કરવામાં આવ્યો. આ મુદ્દે સામે આવેલી પ્રતિક્રિયાઓમાં જણાવાયું કે આંતરરાષ્ટ્રીય બેઠકોમાં નેતાઓ પોતાની ભાષામાં બોલે છે અને દુભાષિયા દ્વારા તાત્કાલિક અનુવાદની વ્યવસ્થા રહેતી હોવાથી માત્ર ભાષાના આધારે ટીકા કરવી યોગ્ય નથી.

મુખ્ય મુદ્દો જોકે બેઠકમાં થયેલી ભારત-રશિયા ચર્ચા રહ્યો. મોદીએ યુક્રેન સંઘર્ષ અંગે કહ્યું કે યુદ્ધનો દરેક દિવસ માનવતાને પાછળ ધકેલી રહ્યો છે અને હવે ‘અનંત યુદ્ધોથી યુદ્ધના અંત તરફ’ આગળ વધવું જરૂરી છે. ભારત શાંતિ માટેના તમામ પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે અને સંવાદ તથા રાજદ્વારી માર્ગે વિવાદ ઉકેલવો જોઈએ, એમ તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું. 

બંને નેતાઓએ વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, સંરક્ષણ, અવકાશ, લોકો વચ્ચેના સંપર્ક તથા અન્ય દ્વિપક્ષીય ક્ષેત્રોમાં થયેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરી. પશ્ચિમ એશિયા અને કાળા સમુદ્ર વિસ્તારના સંઘર્ષની અસર અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. પુતિને ભારત-રશિયાની ‘વિશેષ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ સતત મજબૂત થઈ રહી હોવાનું જણાવ્યું. મોદીએ આગામી તા. ૧૨ અને ૧૩ સપ્ટેમ્બરે ભારતમાં યોજાનારી ૧૮મી બ્રિક્સ શિખર બેઠક માટે પુતિનનું સ્વાગત કરવાની આતુરતા વ્યક્ત કરી હતી. 

ખાસ નોંધ : સત્તાવાર વિગતોમાં આ બેઠક દરમિયાન એસ-૪૦૦ અંગે અલગથી ચોક્કસ ચર્ચા થઈ હોવાનો ઉલ્લેખ નથી; તેથી સોશિયલ મીડિયામાં ચાલતી આવી વાતને પ્રમાણિત હકીકત તરીકે રજૂ કરવી યોગ્ય નથી