નવી દિલ્હી. દેશના ઘણા ભાગોમાં લાંબા સમય સુધી પડેલા ચોમાસાના વરસાદથી કોલસાના ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. બે મહિના પહેલા, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં સરેરાશ 17 દિવસનો સ્ટોક હતો, જે હવે ઘટીને નવ દિવસ થઈ ગયો છે.

     જોકે, કોલસા મંત્રાલયનું કહેવું છે કે પૂર્વી અને મધ્ય ભારતના કોલસા ક્ષેત્રોમાં વરસાદમાં ઘટાડો થવાથી, કોલસાનું ઉત્પાદન અને પરિવહન બંનેમાં ઝડપથી વધારો થવા લાગ્યો છે, અને તેને વધુ વધારવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. સપ્ટેમ્બરના પહેલા ત્રણ વરસાદી દિવસોમાં સરેરાશ દૈનિક ઉત્પાદન લગભગ 1.36 મિલિયન ટન હતું, જે 4 સપ્ટેમ્બરે ઘટીને આશરે 1.7 મિલિયન ટન થયું.

   ખાણોની આસપાસની જમીન સુકાઈ રહી છે, જે આગામી અઠવાડિયામાં પરિવહનને વધુ વેગ આપશે અને પાવર પ્લાન્ટ્સ સુધી વધુ કોલસો પહોંચશે. કોલસા મંત્રાલય અને વીજળી મંત્રાલયના અલગ-અલગ ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવાથી, તે સ્પષ્ટ થાય છે કે જુલાઈ-ઓગસ્ટ 2026 માં વીજળીની માંગ રેકોર્ડ ઊંચી હતી, પરંતુ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં કોલસાનું ઉત્પાદન ઘટ્યું છે.

   પરિણામે, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાના ભંડારમાં ઘટાડો થયો છે. CIL તેના કોલસાના સ્ટોક (અગાઉ કાઢવામાં આવેલ કોલસો) માંથી પાવર પ્લાન્ટ્સને પુરવઠો જાળવી રહી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-ઓગસ્ટમાં, કંપનીએ 322.9 મિલિયન ટન કોલસો પૂરો પાડ્યો હતો, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાના 302.6 મિલિયન ટન કરતા 6.70 ટકા વધુ છે.

   ઓગસ્ટ 2026 માં, 60 મિલિયન ટન કોલસો પૂરો પાડવામાં આવ્યો હતો, જે ગયા ઓગસ્ટ કરતા 5.50 ટકા વધુ છે. પાવર સેક્ટરને ઓગસ્ટમાં 44.85 મિલિયન ટન કોલસો મળ્યો હતો, જે ગયા વર્ષ કરતા 4.5 ટકા વધુ છે. જોકે, CIL જણાવે છે કે ઓગસ્ટ 2026 માં કોલસાનું ઉત્પાદન ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 5.6 ટકા ઘટીને 47.5 મિલિયન ટન થયું છે.

જુલાઈ 2025 અને ઓગસ્ટ 2025 માં કોલસાનું ઉત્પાદન અનુક્રમે 8 ટકા અને 11.8 ટકા વધ્યું હતું. બીજી તરફ, જુલાઈ 2026 માં, દેશનો વીજળીનો વપરાશ 270.30 લાખ મેગાવોટ પર પહોંચ્યો, જે આશરે 11 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. તેવી જ રીતે, ઓગસ્ટ 2026 માં, વપરાશ 258.27 લાખ મેગાવોટ પર પહોંચ્યો, જે 12.85 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન આ એક રેકોર્ડ વીજળીનો વપરાશ છે.

  મંત્રાલય જણાવે છે કે ચોમાસાને કારણે કોલસાની ખાણોમાં પાણી ભરાઈ ગયું છે, ખાણોને જોડતા આંતરિક રસ્તાઓને નુકસાન થયું છે અને હેન્ડલિંગ પ્લાન્ટ્સમાંથી કોલસાનું નિષ્કર્ષણ મુશ્કેલ બન્યું છે. કોલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (CIL) એ પુરવઠામાં સંપૂર્ણ વિક્ષેપ પડવા દીધો નથી. આમ છતાં, ડેટા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ગયા ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ઓગસ્ટમાં CILનું ઉત્પાદન આ ઓગસ્ટ કરતા સારું હતું.

  સરકાર જણાવે છે કે કોલ ઈન્ડિયા પાસે તેની ખાણોમાં 76 મિલિયન ટનનો સ્ટોક છે, જેમાં 46 મિલિયન ટનનો અલગ સ્ટોક છે. ખાણોમાં ભેજ ઓછો થયો હોવાથી કોલસાનું નિષ્કર્ષણ ઝડપી બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. પાવર પ્લાન્ટ્સને વાર્ષિક કરાર કરતાં વધુ કોલસો લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.