સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ : મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા જતા સંઘર્ષો વચ્ચે આજે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાવા જઈ રહી છે. આ વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થ તરીકે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શહબાઝ શરીફ અને સેના પ્રમુખ આસિમ મુનીરની હાજરી રહેશે, જ્યારે અમેરિકા તરફથી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ પ્રતિનિધિત્વ કરશે. આ બેઠક ત્યારે યોજાઈ રહી છે જ્યારે ઈરાને વૈશ્વિક જહાજ અવરજવર માટેના મુખ્ય માર્ગ 'હોર્મુઝ સામુદ્રધુની'ને બંધ કરવાની જાહેરાત કરીને સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.

ઈરાનના 'ખાતમ અલ-અંબિયા' મુખ્યાલયે આ આકરો નિર્ણય લેવા પાછળ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ પર યુદ્ધવિરામ કરારના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો છે. ઈરાની રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે દક્ષિણ લેબનોનમાં ચાલી રહેલા સૈન્ય અભિયાન અને માનવીય સંકટને આ પગલાં માટેનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. જોકે, અમેરિકાએ ઈરાનના આ દાવાને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધો છે, જેના કારણે આ વિસ્તારમાં તણાવની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. પાકિસ્તાની વડા પ્રધાન કાર્યાલયે જણાવ્યું છે કે તેઓ અગાઉની જેમ આ વખતે પણ બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થતા કરી શાંતિ સ્થાપવા માટે કટિબદ્ધ છે.

હોર્મુઝ સામુદ્રધુની એ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના પરિવહન માટેની સૌથી મહત્વની ધમની છે, જેને બંધ કરવાની ઈરાનની ધમકી આર્થિક અસ્થિરતા સર્જી શકે તેમ છે. ઈરાનનો આ દાવો વાસ્તવિક છે કે કેમ તે અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં ચિંતાનો માહોલ છે. વાટાઘાટોમાં સામેલ પક્ષો આ મુદ્દાને હળવો કરવા અને સંભવિત સૈન્ય ટકરાવને ટાળવા માટે એક સર્વગ્રાહી સમાધાન શોધવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે તેવી આશા છે.

ભૂતકાળમાં પણ પાકિસ્તાને આવા જ તણાવના સમયમાં બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થની ભૂમિકા ભજવી છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ છે. જો સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં યોજાનારી આ બેઠકમાં કોઈ રચનાત્મક પરિણામ નહીં આવે, તો મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં વધુ અરાજકતા ફેલાવાની શક્યતા છે. આગામી કલાકોમાં વાટાઘાટોના પરિણામો અને હોર્મુઝ સામુદ્રધુની મામલે લેવાનારા નિર્ણયો વૈશ્વિક બજાર અને સુરક્ષા માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે.