મુંબઈ/સતારા: મહારાષ્ટ્રના સતારા જિલ્લાના પ્રસિદ્ધ હિલ સ્ટેશન મહાબળેશ્વરમાં છેલ્લા બે દિવસથી અતિભારે વરસાદ નોંધાયો છે. પ્રાથમિક સ્ટેશન અપડેટ મુજબ સવારે ૮:૩૦ વાગ્યા સુધીના છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ૨૬૬.૦ મીમી અને ૪૮ કલાકમાં કુલ ૪૫૨.૮ મીમી વરસાદ નોંધાયો હોવાની માહિતી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગે પણ મધ્ય મહારાષ્ટ્ર, કોંકણ અને ઘાટ વિસ્તારોમાં ૪થી ૬ જુલાઈ દરમિયાન અતિભારે વરસાદની ચેતવણી આપી છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, ભૂસ્ખલન, ઝાડ પડવા અને માર્ગવ્યવહાર ખોરવાવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.

મહારાષ્ટ્રના સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાના મહત્વના વરસાદી કેન્દ્ર મહાબળેશ્વરમાં મેઘરાજાએ જોરદાર બેટિંગ કરતા સમગ્ર ઘાટ વિસ્તાર પાણી-પાણી થયો છે. મહાબળેશ્વર હવામાન કેન્દ્રના પ્રાથમિક વરસાદી અપડેટ મુજબ આજે સવારે ૮:૩૦ વાગ્યા સુધીના છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ૨૬૬.૦ મીમી વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે છેલ્લા ૪૮ કલાકનો કુલ વરસાદ ૪૫૨.૮ મીમી સુધી પહોંચ્યો છે. આટલો ભારે વરસાદ થતાં વેના લેક, પંચગણી-મહાબળેશ્વર રોડ અને આસપાસના જંગલ-ઘાટ વિસ્તારોમાં ધુમ્મસ, પાણીનો વહાવો અને ભેજભર્યો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગના મુંબઈ પ્રાદેશિક કેન્દ્રએ ૪ જુલાઈના રોજ મધ્ય મહારાષ્ટ્ર માટે પ્રથમ, બીજા અને ત્રીજા દિવસે “અતિભારે વરસાદ”ની ચેતવણી જાહેર કરી છે. આ ચેતવણીમાં ૪, ૫ અને ૬ જુલાઈએ મધ્ય મહારાષ્ટ્રમાં અલગ-અલગ સ્થળોએ અતિભારે વરસાદ, તેમજ ગાજવીજ અને ઝંઝાવાતી પવનની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. મહાબળેશ્વર સતારા જિલ્લામાં આવેલું હોવા છતાં તે મધ્ય મહારાષ્ટ્રના ઘાટ વરસાદી પટ્ટા સાથે જોડાયેલું હોવાથી આ ચેતવણી ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.

હવામાન વિભાગના દૈનિક બુલેટિન મુજબ ઉત્તર મધ્ય મહારાષ્ટ્રના ઘાટ વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે ૪૦થી ૫૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે અને અલગ-અલગ સ્થળોએ અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે.

દક્ષિણ મધ્ય મહારાષ્ટ્રના ઘાટ વિસ્તારોમાં પણ ભારે થી અતિભારે વરસાદની આગાહી છે. ૫ અને ૬ જુલાઈએ પણ ઉત્તર મધ્ય મહારાષ્ટ્રના ઘાટ વિસ્તારોમાં વરસાદની તીવ્રતા યથાવત રહેવાની શક્યતા દર્શાવાઈ છે.

આ ભારે વરસાદ પાછળ દરિયાકાંઠા પર બનેલી હવામાની પરિસ્થિતિ મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના મુંબઈ પ્રાદેશિક કેન્દ્રના વિશેષ અહેવાલ પ્રમાણે મહારાષ્ટ્રથી કર્ણાટક દરિયાકાંઠા સુધી ઓફશોર ટ્રફ સક્રિય છે, ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડી ઉપર નીચા દબાણનું ક્ષેત્ર છે અને ૨૧ અંશ ઉત્તર અક્ષાંશ આસપાસ શિયર ઝોન સક્રિય છે. આ તંત્રોના પ્રભાવથી ૩થી ૭ જુલાઈ દરમિયાન કોંકણ અને મધ્ય મહારાષ્ટ્રને લાગતા ઘાટ વિસ્તારોમાં વ્યાપક વરસાદ, કેટલીક જગ્યાએ ભારે થી અતિભારે વરસાદ અને એકલદોકલ સ્થળોએ અતિભારે વરસાદની શક્યતા છે.

ભારે વરસાદને કારણે ઘાટ વિસ્તારોમાં પ્રવાસીઓ માટે જોખમ વધી શકે છે. હવામાન વિભાગે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, જૂના મકાનો કે નબળા માળખાંને નુકસાન, કમજોર ઝાડ ઉખડવા, નાના નાળા-વહેણીઓમાં અચાનક પાણી વધવા, માર્ગ-રેલ-હવાઈ-ફેરી પરિવહનમાં વિક્ષેપ અને ભૂસ્ખલનની શક્યતા દર્શાવી છે. તેથી મહાબળેશ્વર, પાંચગણી, વાઈ અને સતારા તરફ જતા પ્રવાસીઓએ ખાસ કરીને વળાંકદાર ઘાટ રસ્તાઓ, ધોધ-પોઇન્ટ અને નદી-નાળા નજીક બિનજરૂરી ભીડ ટાળવી જરૂરી છે.

હાલ માટે સ્થાનિક પ્રશાસન અને પ્રવાસન વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકોએ વરસાદી પરિસ્થિતિ ઉપર નજર રાખવાની જરૂર છે. હોટેલોમાં રહેલા પ્રવાસીઓને વહેલી સવારે કે મોડી સાંજે ધુમ્મસમાં વાહન ચલાવવાનું ટાળવા, ભૂસ્ખલનપ્રવણ ઢોળાવ પાસે ન ઉભા રહેવા, બાળકોને નદી-નાળા કે ધોધ પાસે ન લઈ જવા અને સત્તાવાર ચેતવણીનું પાલન કરવા અપીલ કરાઈ છે. આ સપ્તાહાંતમાં વરસાદની વધુ એક ભારે લહેર આવી શકે છે, તેથી મહાબળેશ્વર-પંચગણી પ્રવાસની યોજના બનાવનારા લોકોએ રસ્તાની સ્થિતિ, હવામાન ચેતવણી અને સ્થાનિક સૂચનાઓ ચકાસ્યા બાદ જ મુસાફરી કરવી યોગ્ય રહેશે.