દોહા: કતારના વિશ્વપ્રસિદ્ધ રાસ લફાન લિક્વિડ નેચરલ ગેસ (LNG) કોમ્પ્લેક્સમાં રવિવારે સાંજે એક અત્યંત ભયાનક અને કાળજું કંપાવી દેનારો વિસ્ફોટ સર્જાયો છે. ઇરાન સાથેના પ્રાદેશિક સંઘર્ષ અને મિસાઇલ હુમલા બાદ લાંબા સમયથી બંધ પડેલા આ પ્લાન્ટને ફરીથી ધમધમતો કરવા માટે જ્યારે રી-સ્ટાર્ટિંગની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી, ત્યારે જ આ પ્રચંડ બ્લાસ્ટ થયો હતો. કતાર સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે કે આ ગોઝારા વિસ્ફોટમાં પ્લાન્ટમાં કામ કરી રહેલા કુલ ૧૩ શ્રમિકોના ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યાં છે, જેમાંથી ૧૨ શ્રમિકો મૂળ ભારતના વતની હતા. આ સિવાય અન્ય ૬૬ જેટલા શ્રમિકો ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થતાં સ્થાનિક હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે. આ ઘટનાને પગલે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરીને તમામ મૃતકોના પરિવારોને સરકારી સ્તરેથી શક્ય તમામ મદદ પૂરી પાડવાની અને મૃતદેહોને વહેલી તકે વતન ભારત પરત લાવવા માટેની કટીબદ્ધતા જાહેર કરી છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ ભયાનક વિસ્ફોટ રાસ લફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટીના ભાગ ગણાતી 'બારઝાન ગેસ સપ્લાય ફેસિલીટી' ખાતે રવિવારે સાંજે સર્જાયો હતો. આ બ્લાસ્ટ એટલો તીવ્ર હતો કે તેના અવાજથી ૭૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા સેન્ટ્રલ દોહા વિસ્તારમાં પણ લોકોના ઘરની બારીઓના કાચ ધ્રૂજી ઉઠ્યા હતા અને સ્થાનિક રહીશોમાં ભારે ગભરાટ અને દોડધામ મચી ગઈ હતી. કતારના ઉર્જા મંત્રી અને કતારએનર્જીના સીઇઓ સાદ અલ-કાબીએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, આ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા તમામ શ્રમિકો ભારત અને પાકિસ્તાનના નાગરિકો છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ કોઈ તોડફોડ, આતંકી હુમલો કે શત્રુતાપૂર્ણ કૃત્ય નથી પરંતુ પ્લાન્ટને ફરી શરૂ કરતી વખતે સર્જાયેલો એક ગંભીર ટેકનિકલ અકસ્માત છે. અગાઉ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫થી આ પ્લાન્ટને ખાસ જાળવણી (મેઇન્ટેનન્સ) માટે સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો અને માંડ બે દિવસ પહેલા જ તેને પ્રાયોગિક ધોરણે રી-સ્ટાર્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

કતારમાં કાર્યરત ભારતીય દૂતાવાસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, કતારી સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા મુજબ તમામ ઇજાગ્રસ્તોની સ્થિતિ હાલ સ્થિર છે અને તેમને શ્રેષ્ઠ તબીબી સારવાર આપવામાં આવી રહી છે. ભારતીય એમ્બેસી કતાર સરકારના સતત સંપર્કમાં છે અને અસરગ્રસ્ત ભારતીય પરિવારોને તબીબી સહાય તેમજ અકસ્માતમાં ભોગ બનેલા કમનસીબ શ્રમિકોના પાર્થિવ દેહોને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોટોકોલ હેઠળ તાત્કાલિક ભારત મોકલવા માટેની કાનૂની અને વહીવટી પ્રક્રિયા યુદ્ધના ધોરણે હાથ ધરી રહી છે.

નિષ્ણાતોના મતે, લાંબા સમય સુધી બંધ રહેલા એલએનજી (LNG) પ્લાન્ટ્સને ફરીથી ચાલુ કરવા એ અત્યંત જટિલ અને જોખમી પ્રક્રિયા છે. આ ફેસિલીટીઝને થર્મલ શોકથી બચાવવા માટે ક્રમશઃ નિયંત્રિત કૂલડાઉન પ્રક્રિયામાંથી પસાર કરવી પડે છે, જેમાં સહેજ પણ ખામી રહી જાય તો આવા ભયાનક પરિણામો ભોગવવા પડે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉ માર્ચ મહિનામાં ઇરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા મિસાઇલ હુમલામાં રાસ લફાનના બે મુખ્ય ગેસ-પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સને વ્યાપક નુકસાન થયું હતું, જેના કારણે કતારની ૧૭ ટકા જેટલી નિકાસ ક્ષમતા ખોરવાઈ ગઈ હતી અને ત્યારે ૧૦,૦૦૦થી વધુ કામદારોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડાયા હતા. જો કે, તે હુમલામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હતી.

કતાર એનર્જીના વડા સાદ અલ-કાબીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, આ વિસ્ફોટથી પર્યાવરણને કોઈ મોટું નુકસાન થવાનો ભય નથી અને દેશની વૈશ્વિક એલએનજી નિકાસ ક્ષમતા પર પણ આ અકસ્માતની કોઈ અસર પડી નથી. વાર્ષિક ૭૭ મિલિયન મેટ્રિક ટનની ક્ષમતા ધરાવતા આ પ્લાન્ટમાં બનેલી આ ગંભીર ઘટના પાછળના ચોક્કસ ટેકનિકલ કારણો શોધવા માટે કતાર સરકાર અને ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિ દ્વારા વિગતવાર તપાસના આદેશો આપી દેવામાં આવ્યા છે.