નવી દિલ્હી,તા.૨૩: પશ્ચિમ એશિયાઈ યુદ્ધે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોને હચમચાવી નાખ્યા છે. ધ ગ્લૂમ, બૂમ એન્ડ ડૂમ રિપોર્ટ ના સંપાદક અને પ્રકાશક માર્ક ફેબરે ફોન ઇન્ટરવ્યુમાં રોકાણકારોને હાલ રોકડ અને બોન્ડમાં રોકાણ કરતા રહેવાની સલાહ આપી.

વૈશ્વિક શેરબજારો એક જ બજાર નથી. વિવિધ દેશો અને ઉદ્યોગોમાં ઘણા બજારો છે. કેટલાક શેરોનું મૂલ્ય વધારે છે, ખાસ કરીને યુએસમાં. આજે AI અને સેમિકન્ડકટર્સ સંબંધિત કંઈપણ આકાશને આંબી રહ્યું છે, અને કમાણીનો અંદાજ ખૂબ ઊંચો છે. મારા મતે, આ અવાસ્તવિક છે. રોકાણના પરપોટા અથવા ઉન્માદ દરમિયાન કમાણીનો અંદાજ સામાન્ય રીતે અતિશયોકિતપૂર્ણ હોય છે. કેટલીકવાર, કમાણી અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, અને શેરોમાં તીવ્ર ઘટાડો થાય છે.

હાલમાં, ખૂબ સસ્તા શેર શોધવા મુશ્કેલ છે. આનું ઉદાહરણ ઇન્ડોનેશિયન શેરબજાર હોઈ શકે છે. લાંબા ગાળાની નબળાઈનો અનુભવ કરવા છતાં, આ વર્ષે તેઓ ૩૦ ટકા ઘટ્યા છે. મારું માનવું છે કે તેમનું મૂલ્ય હવે વાજબી છે, પરંતુ મને નથી લાગતું કે નજીકના ભવિષ્યમાં તેઓ વધુ વધશે.

મારું માનવું છે કે ભારત મંદીમાં પ્રવેશી ગયું છે અને વધુ ઘટતું રહેશે. આનો અર્થતંત્ર સાથે કોઈ સંબંધ નથી. અર્થતંત્ર સારું કરી રહ્યું છે, પરંતુ શેરબજારો મારા માટે ખરીદવા માટે પૂરતા સસ્તા નથી. જોકે, ભારતીય બજારો ૨૦૨૪ કરતા સસ્તા છે કારણ કે બજારો તળિયે ગયા છે. ત્યારથી રૃપિયા-ડોલરનો ગુણોત્તર પણ બદલાયો છે. મને લાગે છે કે ભારતીય બજારો અહીંથી વધુ ૨૦ ટકા ઘટી શકે છે.

મારું માનવું છે કે કોર્પોરેટ કમાણીનું પ્રદર્શન નિરાશાજનક થવાનું શરૃ થશે, અને આ બજારની ભાવનાને અસર કરશે. આપણે એ પણ ધ્યાનમાં રાખવાની જરૃર છે કે આજે બજારો વૈશ્વિક પ્રવાહિતા દ્વારા સંચાલિત છે, જે હજુ પણ વધી રહી છે, પરંતુ પહેલા કરતા ધીમી ગતિએ. આ બધું ભવિષ્યમાં ભારતીય શેરબજારો પર અસર કરશે.

એશિયાઈ બજારો સારી કામગીરી કરી રહ્યા છે. દક્ષિણ કોરિયા અને તાઇવાન જેવા કેટલાક બજારો ખૂબ જ સટ્ટાકીય અને ઊંચા સ્તરે છે. જો કે, આ બધા શેરો દ્વારા નહીં, પરંતુ મુઠ્ઠીભર દ્વારા સંચાલિત છે. કોરિયન બજારમાં બે કે ત્રણ શેરોનું પ્રભુત્વ છે, જે બજાર મૂડીકરણના અડધાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. આ શેરો SK Hynix અને Samsung Electronics છે. તાઇવાનમાં પણ પરિસ્થિતિ આવી જ છે, જેમાં તાઇવાન સેમિકન્ડકટર સૌથી મોટી કંપની છે.

હું કિમતી ધાતુઓ, ખાસ કરીને સોના અને ચાંદી વિશે સકારાત્મક છું. અમે ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૬ ની શરૃઆતમાં મજબૂત તેજી જોઈ. અમે હાલમાં ઘટાડામાં છીએ, અને મારા મતે, આ ઘટાડો હજુ પૂરો થયો નથી. આ ધાતુઓના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થવાની શકયતા છે. જો કે, લાંબા ગાળા માટે, મારું માનવું છે કે લોકોએ કેટલીક કિમતી ધાતુઓ રાખવી જોઈએ. ક્રૂડ ઓઇલની વાત કરીએ તો, મને નથી લાગતું કે તે હાલમાં ખૂબ મોંઘું છે. તેમાં મોટો ઉછાળો અને પછી ઘટાડો થયો. યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષનું નિરાકરણ ખૂબ જટિલ છે અને તેમાં સમય લાગશે. મારા મતે, તેલના ભાવ ઘટવાને બદલે વધશે.