નવી દિલ્હી:ભારતીય સેના (Indian Army) હવે સંપૂર્ણપણે આધુનિક અને વસાહતી માનસિકતાથી મુક્ત થવા તરફ આગળ વધી રહી છે. દેશની સુરક્ષા કાજે દિવસ-રાત તૈનાત રહેતી ભારતીય સેનાના ડ્રેસ કોડ અને ગ્રૂમિંગ (દેખાવ)ના નિયમોમાં ઐતિહાસિક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. બ્રિટિશ શાસનકાળથી ચાલી આવતી કેટલીક પરંપરાઓનો સત્તાવાર રીતે અંત આણીને સેનાએ નવા અને કડક દિશાનિર્દેશો જાહેર કર્યા છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત સૈનિકોના યુનિફોર્મથી લઈને ટેટૂ (છૂંદણાં), મૂછ અને દાઢી રાખવા અંગેની માર્ગદર્શિકા વધુ ચુસ્ત બનાવવામાં આવી છે.

નવા ડ્રેસ કોડ અંતર્ગત સૌથી મોટો ફેરફાર વરિષ્ઠ અધિકારીઓના યુનિફોર્મમાં કરવામાં આવ્યો છે. હવે ભારતીય સેનામાં બ્રિગેડિયર અને તેનાથી ઉપરની રેન્ક (મેજર જનરલ, લેફ્ટનન્ટ જનરલ અને જનરલ) ધરાવતા તમામ અધિકારીઓ માટે એક સમાન યુનિફોર્મ લાગુ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ પહેલાં, અલગ-અલગ રેજિમેન્ટના હિસાબે અધિકારીઓની કેપ, બેજ અને બેલ્ટ અલગ હોતા હતા. હવે વરિષ્ઠ સ્તરે રેજિમેન્ટની ઓળખ હટાવીને 'એક સમાન ઓળખ' સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેથી સેનાની અંદર એકરૂપતા અને સમાનતાનો સંદેશ આપી શકાય.

યુવા પેઢીમાં ટેટૂ કરાવવાનો ક્રેઝ સતત વધી રહ્યો છે, પરંતુ ભારતીય સેનાએ શિસ્ત અને સ્વાસ્થ્યના કારણોસર આ અંગે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. નવા નિયમો અનુસાર, શરીરના દૃશ્યમાન ભાગો (જેમ કે હાથ, ગરદન કે ચહેરો) પર કોઈપણ પ્રકારના વાંધાજનક, ધાર્મિક કે મોટા ટેટૂ કરાવવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે. માત્ર ચોક્કસ આદિવાસી પરંપરાઓ ધરાવતા ઉમેદવારોને જ નિયમો અધીન રહીને આંશિક છૂટછાટ મળી શકે છે, બાકીના તમામ માટે આ નિયમનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.

ભારતીય સેનામાં સૈનિકોનો દેખાવ હંમેશાં શિસ્તબદ્ધ અને વ્યાવસાયિક (Professional) હોવો જરૂરી છે. નવા ગ્રૂમિંગ નિયમો અનુસાર:
 * **મૂછ રાખવાના નિયમો:** સૈનિકો કે અધિકારીઓ જે મૂછ રાખે છે તે વ્યવસ્થિત રીતે ટ્રીમ કરેલી હોવી જોઈએ. તે હોઠની લાઇનથી નીચે ન જવી જોઈએ અને ચહેરા પર અણઘડ દેખાવી જોઈએ નહીં.
 * **દાઢી રાખવા અંગે:** ધાર્મિક માન્યતાઓના આધારે (જેમ કે શિખ સમુદાય) જેમને દાઢી રાખવાની સત્તાવાર મંજૂરી છે, તેમણે પણ તેને પ્રોપર રીતે વ્યવસ્થિત રાખવી પડશે. તે સિવાયના અન્ય સૈનિકો માટે ક્લીન શેવ્ડ રહેવું ફરજિયાત છે. નોકરી દરમિયાન ફેશનેબલ દાઢી કે ફ્રેન્ચ કટ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.

આ ફેરફાર માત્ર ડ્રેસ કોડ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે ભારતીય સેનાના 'ડી-કોલોનાઇઝેશન' (વસાહતી મુક્તિ)ના અભિયાનનો એક ભાગ છે. કેન્દ્ર સરકાર અને સેનાના વડાઓ દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણયનો ઉદ્દેશ્ય અંગ્રેજોના સમયની એવી પ્રથાઓને દૂર કરવાનો છે જે આજના સમયમાં સુસંગત નથી. ભારતીય સેના હવે શુદ્ધ ભારતીય મૂલ્યો, શિસ્ત અને અત્યાધુનિક વ્યવસ્થા સાથે ગર્વભેર આગળ વધી રહી છે.
સેનાના સુત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર કોઈપણ સૈનિક કે અધિકારી સામે લશ્કરી કાયદા હેઠળ કડક શિસ્તભંગના પગલાં લેવામાં આવશે.