નવી દિલ્હી : મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં આવેલા ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક રીતે અત્યંત સંવેદનશીલ 'ભોજશાળા' (Bhojshala Complex) પરનો વિવાદ હવે સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વારે પહોંચ્યો છે. શુક્રવારની નમાઝ માટે વહીવટીતંત્ર દ્વારા ફાળવવામાં આવેલી વૈકલ્પિક જગ્યાને લઈને મુસ્લિમ પક્ષે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અરજી દાખલ કરી છે. આ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની ત્રણ જજની બેન્ચે શુક્રવાર, ૨૪ જુલાઈના રોજ તાત્કાલિક સુનાવણી હાથ ધરવા સંમતિ દર્શાવી છે.

શું છે વિવાદ અને મુસ્લિમ પક્ષની અરજી?

અગાઉની સુનાવણીમાં સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના ચુકાદા પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ મુસ્લિમ સમુદાય માટે શુક્રવારની નમાઝ અદા કરવા ભોજશાળાની નજીકમાં જ એક ખુલ્લી જગ્યા આપવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

મુસ્લિમ પક્ષ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ હુઝૈફા અહમદીએ કોર્ટ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી કે:

·         અંતરનો મુદ્દો: કોર્ટે નજીકમાં જગ્યા આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો, પરંતુ સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે ભોજશાળાથી ૨ કિલોમીટર દૂર જગ્યા ફાળવી છે, જેનાથી શ્રદ્ધાળુઓને ભારે અસુવિધા થઈ રહી છે.

સરકારનો પક્ષ અને સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણી

આ અરજી પર મધ્યપ્રદેશ સરકાર તરફથી ઉપસ્થિત સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે સરકાર આ બાબતનો વિરોધ કરી રહી નથી. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે ફાળવવામાં આવેલી જમીન ૨ કિલોમીટર નહીં પરંતુ માત્ર ૯૦૦ મીટરના અંતરે છે. તેમ છતાં, તેમણે ખાતરી આપી હતી કે તેઓ વ્યક્તિગત રીતે આ વિષયની તપાસ કરીને યોગ્ય ઉકેલ લાવશે.

સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચના જજ જોયમાલ્યા બાગચીએ મહત્વની ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે "કોર્ટના આદેશનું અક્ષરશઃ (Letter and Spirit) પાલન થવું જ જોઈએ."

ભોજશાળા કેસનું પૃષ્ઠભૂમિ

મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે આ વિસ્તારને સરસ્વતી દેવીનું મંદિર (વાગદેવી ભોજશાળા) જાહેર કર્યું હતું, જ્યારે મુસ્લિમ પક્ષ તેને કમલ મૌલા મસ્જિદ ગણાવી રહ્યું છે. આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) કોર્ટની આગોતરી પરવાનગી વિના આ ઐતિહાસિક ઇમારતમાં કોઈ પણ પ્રકારનો માળખાકીય ફેરફાર કરી શકશે નહીં.

મુખ્ય બિંદુઓ (Quick Highlights):

·         મુખ્ય મુદ્દો: ભોજશાળા નજીક શુક્રવારની નમાઝ માટે વૈકલ્પિક જગ્યાની ફાળવણીનો વિવાદ.

·         સુપ્રીમ કોર્ટની એક્શન: ૨૪ જુલાઈ (શુક્રવાર) ના રોજ સુનાવણી કરવા મંજૂરી.

·         અંતર અંગે મતભેદ: મુસ્લિમ પક્ષનો ૨ કિમીનો દાવો, સરકારનો ૯૦૦ મીટરનો ખુલાસો.

·         કોર્ટનો આદેશ: ASI સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરી વગર ઈમારતમાં કોઈ ફેરફાર કરી શકશે નહીં.