[નવી દિલ્હી] : બાંગ્લાદેશમાં સત્તા પરિવર્તન બાદ તીસ્તા નદી વ્યવસ્થાપન પ્રોજેક્ટ (TRCMRP) માટે ભારતને બાજુ પર મૂકીને ચીન તરફ વળવાનું વલણ રાજકીય અધીરાઈ દર્શાવે છે. અંદાજે $1 બિલિયનના આ પ્રોજેક્ટ માટે બાંગ્લાદેશે ભારત સાથેની વર્ષો જૂની વાટાઘાટોને બાયપાસ કરીને બેઇજિંગ સાથે શક્યતા અભ્યાસ શરૂ કર્યો છે. ઉત્તરીય જિલ્લાઓમાં પાણીની અછતને પહોંચી વળવા માટે બાંગ્લાદેશની તાકીદ સમજી શકાય તેવી છે, પરંતુ ચીન સાથેની આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને આર્થિક સ્વાયત્તતા માટે મોટું જોખમ બની શકે છે.

ચીનની આ પ્રવેશ વ્યૂહરચના માત્ર એક માળખાકીય પ્રોજેક્ટ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે ભારતના સંવેદનશીલ સિલિગુડી કોરિડોરની નજીક પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે. ચીન વ્યવસ્થિત રીતે પડોશી દેશોમાં આર્થિક રોકાણ દ્વારા ભારતને ઘેરવાની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે. બેઇજિંગના 'ઋણ જાળ' મોડેલ હેઠળ, બાંગ્લાદેશ માટે આ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં ભારે નાણાકીય બોજ અને સાર્વભૌમત્વ સાથે સમજૂતીનું કારણ બની શકે છે, જેમાં ચીની કોન્ટ્રાક્ટરો અને શરતોનું વર્ચસ્વ રહેવાની પૂરી સંભાવના છે.

ભારતે અગાઉ આ પ્રોજેક્ટ માટે તકનીકી અને આર્થિક સહાયની ઓફર કરી હતી, જે સંબંધોને સુધારવાની દિશામાં એક સદ્ભાવના પૂર્ણ પગલું હતું. હવે બાંગ્લાદેશ દ્વારા ચીન સાથેની વધતી નિકટતા દ્વિપક્ષીય વિશ્વાસને નબળો પાડી રહી છે. ઢાકાએ ભૂતકાળમાં ચીની પ્રોજેક્ટ્સનો ભોગ બનેલા દેશોના અનુભવોમાંથી શીખીને રાજદ્વારી ધીરજ દાખવવી અનિવાર્ય છે.

આ ઘટનાક્રમ આગામી સમયમાં બાંગ્લાદેશની આંતરિક અર્થવ્યવસ્થા અને ભારત સાથેના તેના પરંપરાગત ભૌગોલિક-રાજકીય સંબંધો પર કેવી અસર કરશે તે જોવું રહ્યું. નિષ્ણાતોના મતે, બાંગ્લાદેશે લાંબા ગાળાના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સાથે સહયોગ સાધવો જોઈએ, જેથી તે કોઈ એક દેશના પ્રભાવ હેઠળ દબાઈ જવાથી બચી શકે અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જળવાઈ રહે.