<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 4th November 2026

બે કરતાં વધુ બાળકો ધરાવતા લોકોને ચૂંટણી લડવાથી પ્રતિબંધિત કરતા કાયદાઓ હવે જરૂરી નથી

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્‍વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું : દેશમાં ઘટી રહેલા જન્‍મ દરને કારણે, બે બાળકોની મર્યાદા કાયદાઓ તેમની સુસંગતતા ગુમાવી ચૂક્‍યા છે અને ૨૦૦૩ ના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર છેઃ સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાને મોટી બેન્‍ચને સોંપ્‍યો

નવી દિલ્‍હી,તા.૪: સુપ્રીમ કોર્ટે બે કરતાં વધુ બાળકો ધરાવતા લોકોને સ્‍થાનિક સ્‍વરાજ્‍યની ચૂંટણી લડવાથી પ્રતિબંધિત કરતા કાયદાઓ પર મહત્‍વપૂર્ણ અવલોકનો કર્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્‍યું છે કે ભારતમાં જન્‍મ દર સતત ઘટી રહ્યો છે. પરિણામે, બે બાળકોની મર્યાદા લાદતા કાયદાઓ તેમની સુસંગતતા ગુમાવી ચૂક્‍યા છે અને તેના પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાને મોટી બેન્‍ચને પણ મોકલી દીધો છે.

જસ્‍ટિસ પી.એસ. નરસિહા અને આલોક આરાધેની બેન્‍ચે ૨૦૦૩ ના જાવેદ વિરુદ્ધ હરિયાણા રાજ્‍યના નિર્ણયને મોટી બેન્‍ચને સોંપ્‍યો. તે નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ ન્‍યાયાધીશોની બેન્‍ચે હરિયાણાના કાયદાને સમર્થન આપ્‍યું હતું જેમાં બે કરતાં વધુ બાળકો હોય તો વ્‍યક્‍તિઓને પંચાયત ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્‍યો હતો.

ચુકાદો આપતાં, ન્‍યાયાધીશ પી.એસ. નરસિહાએ જણાવ્‍યું હતું કે બે કરતાં વધુ બાળકો હોવા બદલ વ્‍યક્‍તિઓને ચૂંટણી લડવાથી સજા આપતા અથવા પ્રતિબંધિત કરતા કાયદાઓ તેમની સુસંગતતા ગુમાવી ચૂક્‍યા છે. આ કાયદાઓ પાછળનો વિચાર દેશની વસ્‍તી વૃદ્ધિને રોકવાની જરૂરિયાતનો હતો, પરંતુ છેલ્‍લા કેટલાક દાયકાઓમાં દેશની વસ્‍તી પરિસ્‍થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.

કોર્ટે નોંધ્‍યું હતું કે ભારતનો કુલ પ્રજનન દર (TFR) ૨૦૦૩ માં ૩ હતો, જે હવે ઘટીને ૧.૯ થઈ ગયો છે. સ્‍થિર વસ્‍તી જાળવવા માટે, તે ૨.૧ હોવો જોઈએ.

કોર્ટે ચિતા વ્‍યક્‍ત કરી હતી કે જો જન્‍મ દર ઘટતો રહેશે, તો વૃદ્ધ વસ્‍તી વધશે અને કાર્યકારી વયના લોકોની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થશે. તેથી, વસ્‍તી નિયંત્રણ કાયદા લાગુ કરવાનું ચાલુ રાખવું અયોગ્‍ય રહેશે.

(3:26 PM IST)