<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 14th July 2026

ભાષાકીય જંગ: CBSE ની નવી 'ત્રણ ભાષા નીતિ' પર સ્ટે આપવાનો સુપ્રીમ કોર્ટનો ઇનકાર, કહ્યું - "ભાષા શીખવી ક્યારેય વ્યર્થ જતી નથી"

શિક્ષકો અને પાઠ્યપુસ્તકોની અછત વચ્ચે વિદ્યાર્થીઓ મૂંઝવણમાં; દેશભરના વાલીઓ અને શિક્ષણવિદોની ચિંતા પર સર્વોચ્ચ અદાલતની કડક નજર

નવી દિલ્હી : સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) દ્વારા ૨૦૨૬-૨૭ ના શૈક્ષણિક વર્ષથી અમલી બનાવવામાં આવેલી 'ત્રણ ભાષા નીતિ' મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી સુનાવણીએ જોર પકડ્યું છે. મંગળવારે સુપ્રીમ કોર્ટે આ નીતિના અમલીકરણ પર તાત્કાલિક વચગાળાનો સ્ટે (રોક) આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. અરજદારો દ્વારા કરવામાં આવેલી ઉગ્ર દલીલો છતાં, ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "કોઈપણ નવી ભાષા શીખવી ક્યારેય વ્યર્થ જતી નથી," જેણે આ સમગ્ર શિક્ષણના વિવાદમાં એક નવું પાસું ઉમેર્યું છે.

અરજદારોએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે નવી નીતિ હેઠળ ધોરણ ૯ ના વિદ્યાર્થીઓને અચાનક નવી ભાષાઓ શીખવાનું દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક બની શકે છે. વરિષ્ઠ વકીલ મુકુલ રોહતગી અને ગોપાલ શંકરનારાયણે દલીલ કરી હતી કે શાળાઓમાં ન તો પૂરતા શિક્ષકો ઉપલબ્ધ છે, ન તો NCERT ની વેબસાઈટ પર તમામ ભાષાઓની પાઠ્યપુસ્તકો મળી રહી છે. ખાસ કરીને જે વિદ્યાર્થીઓ ફ્રેન્ચ જેવી વિદેશી ભાષાઓ ભણી રહ્યા હતા, તેમના માટે આ ફેરફાર અત્યંત વ્યવહારિક મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી રહ્યો છે.

મુખ્ય વિવાદના મુદ્દા:

·         કાયદાકીય અધિકારનો અભાવ: અરજદારોનો તર્ક છે કે ભાષાકીય નીતિઓ ઘડવાનો અધિકાર માત્ર NCERT પાસે છે, CBSE પાસે નહીં.

·         શિક્ષકોની નોકરી પર જોખમ: ભાષાઓ બદલાતા જૂના શિક્ષકોની નોકરીઓ જવાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

·         શૈક્ષણિક ગેરવ્યવસ્થા: ધોરણ ૯ માં ભણતા વિદ્યાર્થીઓને અચાનક તમિલ કે અન્ય ભારતીય ભાષા શીખીને પરીક્ષા આપવાનું કહેવું અતાર્કિક હોવાની રજૂઆત કરવામાં આવી છે.

કોર્ટનું વલણ અને આગામી સુનાવણી

સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર વતી હાજર રહેલા અધિક સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીને કોર્ટે દસ દિવસની અંદર પોતાનો લેખિત જવાબ દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે અરજદારોની ચિંતાઓને નોટિસમાં લીધી હોવા છતાં, હાલ પૂરતું કોઈ પણ પ્રકારનું 'સ્ટે' આપ્યું નથી, જેનો અર્થ છે કે CBSE આ નીતિ સાથે આગળ વધી શકશે.

જોકે, આ મામલે આગામી બુધવારે વધુ વિગતવાર અને નિર્ણાયક સુનાવણી યોજાનાર છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રે આ ફેરફાર વિદ્યાર્થીઓ માટે વરદાન સાબિત થશે કે સમસ્યા, તે હવે આવનારા સમયમાં સ્પષ્ટ થશે. સમગ્ર દેશની શાળાઓ અને લાખો વિદ્યાર્થીઓ હવે સુપ્રીમ કોર્ટના અંતિમ ચુકાદાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

(8:34 PM IST)