કોલકાતા: પશ્ચિમ બંગાળની ધરતી તેના રહસ્યમયી અને શક્તિશાળી કાલી મંદિરો માટે જાણીતી છે, પરંતુ ઉત્તર કોલકાતાના ગીચ વિસ્તારમાં આવેલું 'થંથાનિયા કાલીબારી' તેની અનોખી પરંપરાઓ માટે આખા ભારતમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે. હાલમાં જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઐતિહાસિક મંદિરમાં મુલાકાત લીધી અને મા શક્તિની આરાધના કરી ત્યારથી આ સ્થાનની ચર્ચા વધુ તેજ થઈ છે. 1703માં સ્થાપિત આ મંદિરમાં દેવી કાલી 'સિદ્ધેશ્વરી' સ્વરૂપે બિરાજમાન છે. કહેવાય છે કે આ મંદિર જે સમયે બંધાયું ત્યારે અહીં ગાઢ જંગલો હતા અને મંદિરના ઘંટનો અવાજ "થુન-થુન" સંભળાતો હોવાને કારણે આ આખા વિસ્તારનું નામ 'થંથાનિયા' પડી ગયું હતું.

આ મંદિરની સૌથી અનોખી અને વિવાદાસ્પદ લાગતી છતાં પવિત્ર પરંપરા તેનો 'માંસાહારી પ્રસાદ' છે. શાક્ત સંપ્રદાયની તાંત્રિક વિધિઓ મુજબ, અહીં દેવીને માછલી અને ઝીંગાનો ભોગ ચઢાવવામાં આવે છે. ઇતિહાસ મુજબ, સ્વયં રામકૃષ્ણ પરમહંસે તેમના શિષ્ય કેશવ ચંદ્ર સેનના સ્વાસ્થ્ય માટે દેવીને નાળિયેર અને ઝીંગા (ડાબ-ચિંગડી) અર્પણ કર્યા હતા. આજે પણ અહીં ભક્તો દેવીને જાગૃત માને છે અને એવી માન્યતા છે કે અહીં સાચા મનથી મંગાયેલી દરેક મુરાદ પૂરી થાય છે, તેથી જ આ કાલીપીઠને 'સિદ્ધેશ્વરી' એટલે કે સિદ્ધિ આપનારી દેવી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

મંદિરના સ્થાપત્યની વાત કરીએ તો, અહીંની દેવીની મૂર્તિ માટીની બનેલી છે જે દર વર્ષે ફરીથી પવિત્ર કરવામાં આવે છે. શ્યામવર્ણી દેવી ચાર હાથમાં તલવાર અને નરકપાલ ધારણ કરીને ભક્તોને અભયદાન આપે છે. અહીં માત્ર પૂજા જ નહીં, પણ બંગાળની સંસ્કૃતિના તાર જોડાયેલા છે; રામપ્રસાદ સેન જેવા મહાન કવિઓએ પણ અહીં ભક્તિ ગીતો ગાયા છે. દર અમાસના દિવસે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ અહીં ઉમટી પડે છે. બંગાળની ચૂંટણીના માહોલમાં આ મંદિર માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર જ નહીં, પણ બંગાળની પરંપરાગત ઓળખનું પણ પ્રતીક બની ગયું છે.