​નવી દિલ્હી:​ભારતના અંદાજે ૩૧૫ અબજ ડોલરના વિશાળ IT ક્ષેત્રમાં હાલમાં ફ્રેશર્સ માટે મુશ્કેલ સમય ચાલી રહ્યો છે. એક સમય હતો જ્યારે કેમ્પસ પ્લેસમેન્ટ દરમિયાન IT કંપનીઓ હજારોની સંખ્યામાં નવા એન્જિનિયરોની ભરતી કરતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ સાવ ઉલટી થઈ ગઈ છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમન અને બદલાતા વૈશ્વિક આર્થિક માહોલને કારણે દેશની અગ્રણી ટેક કંપનીઓએ તેમની ભરતી પ્રક્રિયામાં ધરમૂળથી ફેરફાર કર્યો છે, જેની સૌથી વધુ માઠી અસર ફ્રેશર્સ અને એન્ટ્રી-લેવલના પ્રોફેશનલ્સ પર પડી રહી છે.

​AI ના કારણે માનવબળની જરૂરિયાત ઘટી

નિષ્ણાતોના મતે, આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ AI અને મશીન લર્નિંગ જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજી છે. કંપનીઓ હવે એવી રીતે કામ કરી રહી છે કે જેમાં Routine (નિયમિત) કામો માટે માણસોને બદલે સોફ્ટવેર અને AI એજન્ટ્સનો ઉપયોગ વધ્યો છે. ટીસીએસ (TCS) જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પણ સંકેત આપ્યા છે કે તેઓ હવે માનવબળ અને AI એજન્ટ્સની સંખ્યા સંતુલિત કરવા પર ભાર મૂકી રહી છે. પરિણામે, જૂની પરંપરાગત પ્રોગ્રામિંગ નોકરીઓ માટે ભરતી ઘટી છે અને કંપનીઓ હવે માત્ર ખૂબ જ સ્પેશિયલાઇઝ્ડ અને અનુભવી પ્રોફેશનલ્સને જ લેવાનું પસંદ કરી રહી છે.

​આંકડા શું કહે છે?

તાજેતરના વિવિધ અહેવાલો મુજબ, ભારતના ટેક જોબ માર્કેટમાં નવા ઉમેદવારો માટેની તકોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ટેલેન્ટ ઇન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મના ડેટા દર્શાવે છે કે ટેક સેક્ટરમાં એન્ટ્રી-લેવલની નોકરીઓમાં વાર્ષિક ધોરણે ૪૪% જેટલો મોટો ઘટાડો થયો છે. આટલું જ નહીં, IT ક્ષેત્રમાં કુલ ભરતીની માંગ પણ ૨૮ મહિનાના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. બીજી તરફ, AI સંબંધિત ભૂમિકાઓ માટે હાયરિંગમાં ૧૬%નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે નોકરીઓ સંપૂર્ણપણે ગાયબ નથી થઈ, પરંતુ તેની પ્રકૃતિ બદલાઈ ગઈ છે.

​નવા સ્નાતકો માટે અપસ્કિલિંગ અનિવાર્ય

યુનિવર્સિટીઓમાંથી ડિગ્રી મેળવીને બહાર આવતા લાખો ફ્રેશર્સ માટે હાલની શિક્ષણ પદ્ધતિ અને ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો વચ્ચે મોટી ખાઈ ઉભી થઈ છે. ઘણી કંપનીઓનું માનવું છે કે કોલેજમાં શીખવવામાં આવતું શિક્ષણ કામના સ્થળે કામ લાગતું નથી. આ કારણોસર જ ઘણા એન્જિનિયરો હવે નોકરી મેળવવા માટે ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, સાયબર સિક્યોરિટી અને ડેટા એનાલિટિક્સ જેવા ખાસ ઓનલાઇન કોર્સ તરફ વળ્યા છે.

​ભવિષ્યની સ્થિતિ અને પડકારો

જોકે, જુલાઈ ૨૦૨૬માં ટેક જોબ માર્કેટમાં થોડી રિકવરીના સંકેતો પણ મળ્યા છે, જેમાં સક્રિય જોબ ઓપનિંગમાં ૧૪%નો વધારો નોંધાયો છે. પરંતુ આ સુધારો અત્યંત મર્યાદિત છે. નિષ્ણાતોના મતે, હવે IT સેક્ટરમાં હાઈ-વોલ્યુમ ભરતીનો જમાનો પૂરો થયો છે. કંપનીઓ હવે વધુ સાવધ અભિગમ અપનાવી રહી છે. આવનારા સમયમાં, માત્ર ડિગ્રી હોવી પૂરતી નથી, પરંતુ ઉમેદવારે નવી ટેકનોલોજીમાં સતત અપડેટ રહેવું પડશે, અન્યથા આજના ફ્રેશર્સ માટે IT ક્ષેત્રના દરવાજા સાંકડા થતા રહેશે.