ટોક્યો : બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીના આશરે આઠ દાયકા (80 વર્ષ) માં પ્રથમ વાર જાપાને પોતાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માળખામાં સૌથી મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર કર્યો છે. ચીન, રશિયા અને ઉત્તર કોરિયા જેવા પાડોશી દેશો તરફથી વધી રહેલા ભૂ-રાજકીય જોખમો અને આધુનિક યુદ્ધના નવા સ્વરૂપોનો સામનો કરવા માટે જાપાને અમેરિકાની CIA અને બ્રિટનની MI6 ની તર્જ પર પોતાની નવી કેન્દ્રિયકૃત જાસૂસી એજન્સી 'નેશનલ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો' (NIB) લોન્ચ કરી છે.

દશકો સુધી જાપાનનું ગુપ્તચર તંત્ર વિદેશ મંત્રાલય, સંરક્ષણ મંત્રાલય, ન્યાય મંત્રાલય અને રાષ્ટ્રીય પોલીસ એજન્સી જેવા અલગ-અલગ વિભાગોમાં વહેંચાયેલું હતું. આ વિભાગો વચ્ચે ઔપચારિક માહિતી શેર કરવાનો કોઈ મજબૂત તંત્ર ન હોવાથી વૈશ્વિક સુરક્ષા નિષ્ણાતો જાપાનને "જાસૂસો માટે સ્વર્ગ" (Spies' Paradise) તરીકે ઓળખાવતા હતા. વડાપ્રધાન સના તાકાઈચીએ હવે આ ખંડિત સિસ્ટમનો અંત લાવીને નવી ઓપરેશનલ એજન્સી NIB ની સ્થાપના કરી છે, જેમાં તમામ સરકારી વિભાગો માટે ગુપ્ત માહિતી શેર કરવી કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.

નવા રાષ્ટ્રીય ગુપ્ત માહિતી બ્યુરો (NIB) ની મુખ્ય ખાસિયતો:

·         કેન્દ્રિયકૃત સંચાલન: જૂની CIRO સંસ્થાનું સ્થાન લઈને તમામ ગુપ્તચર પ્રવૃત્તિઓનું એક જ છત નીચે સંકલન.

·         રાષ્ટ્રીય ગુપ્ત માહિતી પરિષદ: વડાપ્રધાન તાકાઈચીના નેતૃત્વ હેઠળ કેબિનેટ મંત્રીઓ સાથે આ નવી એજન્સીનું સીધું સુપરવિઝન.

·         મુખ્ય જવાબદારીઓ: વિદેશી જાસૂસી અટકાવવી, આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી, અદ્યતન ટેકનોલોજીની ચોરી રોકવી અને રાષ્ટ્રીય કટોકટીનું આયોજન.

1945 માં બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં હાર બાદ જાપાને શાંતિવાદી નીતિ અપનાવીને પોતાની સુરક્ષા એજન્સીઓની શક્તિઓ પર ભારે કાપ મૂક્યો હતો. પરંતુ ક્ષેત્રમાં બદલાતા સમીકરણો અને અમેરિકા સાથેની લશ્કરી ભાગીદારીને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે ટોક્યોએ આ ક્રાંતિકારી પગલું ભર્યું છે. નવી એજન્સી NIB ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં જાપાનની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને નવી તાકાત આપશે.