ગાંધીનગર, તા.૧૭: ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મહત્વાકાંક્ષી અને પ્રતિષ્ઠિત પ્રોજેક્ટ એટલે કે મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ (Shinkansen Project) ફરી એકવાર ચર્ચાના ચગડોળે ચડ્યો છે. પરંતુ આ વખતે ચર્ચા કોઈ સફળતાની નહીં, પણ જાપાન તરફથી મળેલી આકરી ફટકારની છે. જાપાનના એક ભૂતપૂર્વ મંત્રીએ આ હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટમાં થઈ રહેલા સતત વિલંબ અને ઢીલી કામગીરી બદલ ભારતીય વહીવટીતંત્ર અને નીતિઓની આકરી આલોચના કરી છે, જેના કારણે બંને દેશોના રાજદ્વારી અને વ્યાપારી વર્તુળોમાં ગરમાવો આવી ગયો છે.
જાપાનના પૂર્વ મંત્રીએ એક નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જાપાન તરફથી ટેકનોલોજી, ભંડોળ અને સંસાધનોની કોઈ કમી રાખવામાં આવી નથી, છતાં ભારતમાં જમીન સંપાદન, વહીવટી મંજૂરીઓ અને આંતરિક સંકલનના અભાવે આ પ્રોજેક્ટ તેની નિર્ધારિત સમયસીમા કરતાં ઘણો પાછળ ચાલી રહ્યો છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જ્યારે જાપાન પોતાની સર્વશ્રેષ્ઠ 'શિન્કાનસેન' ટેકનોલોજી ભારતને આપવા માટે કટિબદ્ધ છે, ત્યારે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કામની ગતિ આટલી ધીમી કેમ છે?
જાપાનની ચિંતાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચે દોડનારી આ બુલેટ ટ્રેન માત્ર ભારત માટે જ નહીં, પણ વૈશ્વિક સ્તરે જાપાનની હાઈ-સ્પીડ રેલ ટેકનોલોજીના પ્રમોશન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. જાપાન ઈચ્છે છે કે આ પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂરો થાય જેથી તે વિશ્વના અન્ય દેશો સામે પોતાની ક્ષમતાનું ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે. પરંતુ ભારતમાં મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત વચ્ચે વહીવટી તાલમેલના અભાવે અને શરૂઆતના વર્ષોમાં જમીન સંપાદનના વિવાદોને કારણે પ્રોજેક્ટના ખર્ચ અને સમય બંનેમાં મોટો વધારો થયો છે, જે જાપાની રોકાણકારો અને નેતાઓ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
પ્રોજેક્ટના ભવિષ્ય પર અસર થવાની આશંકા
વ્યૂહાત્મક વિશ્લેષકોના મતે, જાપાનના પૂર્વ મંત્રી દ્વારા આ પ્રકારે જાહેરમાં ઠપકો આપવો એ દર્શાવે છે કે ટોક્યોમાં આ વિલંબને લઈને અંદરખાને ભારે અસંતોષ છે. ભારત અને જાપાન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો ખૂબ જ મજબૂત છે અને બંને દેશો ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનના પ્રભાવને રોકવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, આ પ્રકારના મોટા આર્થિક પ્રોજેક્ટમાં થતો વિલંબ ભવિષ્યના અન્ય સંયુક્ત વેપારી સાહસો પર નકારાત્મક અસર પાડી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભારત સરકાર આ આકરી પ્રતિક્રિયા બાદ બુલેટ ટ્રેનના કામને સુપરફાસ્ટ ગતિ આપે છે કે નહીં.