નવી દિલ્હી, તા.23: ભારત અને જાપાન વચ્ચેના શૈક્ષણિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે જાપાન સરકારે 'લોટસ પ્રોગ્રામ 2026' (LOTUS Program) ની જાહેરાત કરી છે. આ મહત્વકાંક્ષી કાર્યક્રમ અંતર્ગત ભારતની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓના 1,000 જેટલા માસ્ટર્સ, પીએચડી વિદ્વાનો અને પોસ્ટડોક્ટરલ સંશોધકોને જાપાનની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં સંશોધન કરવાની તક મળશે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવાનો છે.

જાપાન સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી એજન્સી (JST) દ્વારા સંચાલિત આ પ્રોગ્રામમાં બે મુખ્ય ટ્રેક રાખવામાં આવ્યા છે. 'લોટસ બેઝિક' હેઠળ સંશોધકો 12 મહિના સુધી જાપાનમાં રહી શકશે, જ્યારે 'લોટસ એસ્પાયર' (LOTUS-ASPIRE) યોજના હેઠળ 36 મહિના એટલે કે 3 વર્ષ સુધીના લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ માટે સહાય આપવામાં આવશે. પસંદ થયેલા ઉમેદવારોને જીવન નિર્વાહ માટે દર મહિને આશરે 2,40,000 યેન (આશરે ₹1.35 લાખ) નું માસિક સ્ટાઇપેન્ડ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, એસ્પાયર ટ્રેક હેઠળ વાર્ષિક ₹25.6 લાખ સુધીનું કુલ ભંડોળ મળવાપાત્ર છે, જેમાં મુસાફરી અને સંશોધન સામગ્રીના ખર્ચનો પણ સમાવેશ થાય છે.

આ કાર્યક્રમમાં અરજી કરવા માટે ઉમેદવારની ઉંમર 40 વર્ષથી ઓછી હોવી જોઈએ. મહત્વની વાત એ છે કે, વિદ્યાર્થીઓએ સ્વતંત્ર રીતે અરજી કરવાની નથી, પરંતુ જાપાની યુનિવર્સિટીના મુખ્ય તપાસકર્તા (Principal Investigator) દ્વારા અરજી સબમિટ કરવાની રહેશે. અરજી કરવાની અંતિમ તારીખ 9 જૂન, 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. આ પ્રોગ્રામ ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), એનર્જી, મટિરિયલ સાયન્સ અને બાયોટેકનોલોજી જેવા અદ્યતન વિષયો પર કેન્દ્રિત છે, જે ભારતીય યુવા સંશોધકો માટે વૈશ્વિક એક્સપોઝર મેળવવાની શ્રેષ્ઠ તક છે.