નવી દિલ્હી : ભારતભરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મોત્સવને અતિશય હર્ષોલ્લાસ, ભક્તિભાવ અને પરંપરાગત વિધિઓ સાથે મનાવવાની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. દેશભરના લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આ વર્ષે ચાર સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ ગોકુલાષ્ટમીનો પવિત્ર તહેવાર ઉજવી રહ્યા છે. આ વિશેષ અવસરે મધ્યરાત્રિની વિશેષ પ્રાર્થનાઓ, રંગબેરંગી શણગાર અને પરંપરાગત ભજનોથી આખો દેશ કૃષ્ણમય બની જાય છે. જો તમે પણ આ પાવન પર્વ પર કોઈ યાદગાર આધ્યાત્મિક યાત્રાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો ભારતના સૌથી આદરણીય અને ઐતિહાસિક કૃષ્ણ મંદિરોના દર્શન કરવાનો આ ઉત્તમ સમય છે, જ્યાં ઉજવણીઓનો એક અનોખો અને સ્થાનિક રંગ જોવા મળે છે.

મથુરાનું શ્રી કૃષ્ણ જન્મભૂમિ મંદિર આ પવિત્ર તહેવારનું સૌથી મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. ઉત્તર પ્રદેશના મથુરા શહેરને ભગવાન કૃષ્ણનું જન્મસ્થળ માનવામાં આવે છે, અને અહીં જન્માષ્ટમીનો ઉત્સવ ખૂબ જ ભવ્યતાથી ઉજવાય છે. આ મંદિર પરિસરની અંદર મુખ્યત્વે ત્રણ મહત્વપૂર્ણ સ્થળો છે, જેમાં કેશવદેવ મંદિર, તે ઐતિહાસિક ગર્ભ ગૃહ જ્યાં દ્ವಾપરમાં ભગવાન કૃષ્ણનો જન્મ થયો હતો, અને ભાગવત ભવન સામેલ છે જ્યાં રાધા કૃષ્ણની મુખ્ય મૂર્તિઓ બિરાજમાન છે. ઇતિહાસમાં આ મંદિર અનેક વખત તોડવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેની દિવ્યતા અને શ્રદ્ધા આજ પણ અકબંધ છે.

વૃંદાવનનું પ્રખ્યાત બાંકે બિહારી મંદિર પણ શ્રદ્ધાળુઓ માટે એક મુખ્ય તીર્થસ્થાન છે. આ મંદિર વૃંદાવનના બિહારીપુરામાં આવેલું છે અને અહીં ભગવાન કૃષ્ણના બાંકે બિહારી સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે. જન્માષ્ટમી દરમિયાન આખું વૃંદાવન મંત્રમુગ્ધ કરી દેનારા ભજનો, સુંદર મંદિરની સજાવટ અને ધાર્મિક મેળાવડાઓથી ધમધમી ઉઠે છે. આ ભારતનું સૌથી જૂનું અને અત્યંત લોકપ્રિય મંદિર છે.

ગુજરાતની મુસાફરી કરનાર શ્રદ્ધાળુઓ માટે દ્વારકાનું ભવ્ય દ્વારકાધીશ મંદિર અચૂક મુલાકાત લેવા જેવું સ્થળ છે. આ મંદિર ગુજરાતના દ્વારકા શહેરમાં આવેલું છે અને અહીં ભગવાન કૃષ્ણને દ્વારકાના રાજા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ પવિત્ર સ્થળ ભારતના ચાર ધામ એટલે કે બદ્રીનાથ, જગન્નાથ, રામેશ્વરમ અને દ્વારકા પૈકીનું એક મહત્વપૂર્ણ ધામ છે.

હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નોર જિલ્લામાં આવેલું યુલ્લા કાંડા દુનિયાના સૌથી ઊંચા કૃષ્ણ મંદિરનું ગૌરવ ધરાવે છે. મે ૨૦૨૬માં સત્તાવાર રીતે ખુમનાર આ ભવ્ય મંદિર વર્ષોની સખત મહેનત, સ્થાપત્ય કલાની ઉત્કૃષ્ટતા અને સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રતીક છે. તેની ઊંચાઈ પર હોવાને કારણે અહીંનું વાતાવરણ અત્યંત શાંત અને આધ્યાત્મિક છે, સાથે જ આસપાસના પર્વતોના મનોહર દૃશ્યો પણ જોવા મળે છે. સ્થાનિક પરંપરાઓ અનુસાર આ મંદિરનો સંબંધ મહાભારત કાળના પાંડવો સાથે પણ જોડાયેલો છે. ઉનાળાની સિઝનમાં આ સ્થળ તીર્થયાત્રીઓ અને સાહસિકો બંને માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે.

કર્ણાટકના બેંગલુરુમાં આવેલું ઇસ્કોન મંદિર તેની જીવંત અને ભવ્ય જન્માષ્ટમીની ઉજવણી માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. તે વિશ્વના સૌથી મોટા ઇસ્કોન મંદિરોમાંનું એક છે જેને શ્રી રાધા કૃષ્ણ ચંદ્ર મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ અદ્ભુત મંદિર તેની આધુનિક અને પરંપરાગત વાસ્તુકલા શૈલી માટે જાણીતું છે.

દક્ષિણ ભારતના કેરળ રાજ્યમાં આવેલું ગુરુવાયૂર મંદિર ભગવાન કૃષ્ણના એક વિશેષ સ્વરૂપ ગુરુવાયૂરપ્પનને સમર્પિત છે. આ મંદિર કેરળના ત્રિશૂર જિલ્લાના ગુરુવાયૂર શહેરમાં આવેલું છે જે ત્રિશૂર શહેરથી અંદાજે છવ્વીસ કિલોમીટર ઉત્તર પશ્ચિમે છે. આ પવિત્ર સ્થળ શ્રી વૈષ્ણવ પરંપરાના એક સો આઠ અભિમાન ક્ષેત્રમમાંનું એક તરીકે વર્ગીકૃત છે.