વોશિંગ્ટન:મધ્ય પૂર્વમાં ગયા સપ્તાહે જ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવા અને મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ લેનને ફરીથી ખોલવા માટે થયેલી ઐતિહાસિક શાંતિ ડીલ પર જોખમના વાદળો મંડરાયા છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) દ્વારા ગુરુવારે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી પસાર થઈ રહેલા સિંગાપોરના ધ્વજવાળા એક કાર્ગો જહાજ પર જોરદાર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. આ હુમલાને અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની શાંતિ સમજૂતીની આકરી કસોટી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
બ્રિટિશ મેરીટાઇમ એજન્સી 'યુકે મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ' (UKMTO) અને બે વરિષ્ઠ અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલો ઓમાનના મુસંદમ દ્વીપકલ્પમાં આવેલા દાહિતથી દક્ષિણ-પૂર્વમાં ૭.૫ નોટિકલ માઈલ (૧૪ કિમી) દૂર દરિયામાં થયો હતો. બ્રિટિશ મરીન સિક્યુરિટી ફર્મ વેનગાર્ડ ટેક દ્વારા આ જહાજની ઓળખ સિંગાપોર-ફ્લેગવાળા કન્ટેનર શિપ 'એવર લવલી' તરીકે કરવામાં આવી છે. હુમલા દરમિયાન એક અજ્ઞાત પ્રોજેક્ટાઈલ (મિસાઈલ કે રોકેટ) જહાજની જમણી બાજુએ અથડાયું હતું, જેના કારણે તેના બ્રિજને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. જોકે, જહાજના કેપ્ટને અહેવાલ આપ્યો છે કે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી અને પર્યાવરણને પણ કોઈ નુકસાન પહોંચ્યું નથી.
આ લોહિયાળ સંઘર્ષ વચ્ચે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો હાલ ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC)ની બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે બહેરીન પહોંચ્યા છે. ત્યાંથી તેમણે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે જો ઈરાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા જહાજો પર મનસ્વી રીતે ટોલ ટેક્સ વસૂલશે, તો આ અરાજકતા અન્ય જળમાર્ગો પર પણ ફેલાશે અને તેનાથી 'સંપૂર્ણ અંધાધૂંધી' સર્જાશે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, અમેરિકા વાસ્તવિક અને કાયમી શાંતિ માટે હંમેશા તૈયાર છે, પરંતુ તે પોતાના અને સાથી દેશોની સુરક્ષા તેમજ સમૃદ્ધિ સાથે કોઈ બાંધછોડ કરશે નહીં. ઈરાને અગાઉ આ ડીલને અમેરિકાની હારની જાહેરાત ગણાવી હતી. બીજી તરફ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ તાજેતરમાં ઈરાનમાં કન્યાઓની શાળા પર થયેલા હુમલા માટે કોણ જવાબદાર હતું તે ક્યારેય જાણી શકાશે નહીં તેવું નિવેદન આપ્યું હતું. આ દરમિયાન અમેરિકામાં પણ રાજકીય ગરમાવો જોવા મળ્યો હતો, જ્યાં પ્રમુખ ટ્રમ્પના વિરોધ વચ્ચે સેનેટ રિપબ્લિકન્સે બુધવારે મોડી રાત્રે મતદાન કરીને વોર પાવર્સ રિઝોલ્યુશનને ફગાવી દઈ ટ્રમ્પને શાંત પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
આ હુમલો ઈરાનની અર્ધસૈનિક નૌકાદળ દ્વારા જહાજોને આપવામાં આવેલી કડક ચેતવણીના ગણતરીના કલાકોમાં જ કરવામાં આવ્યો હતો. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે ગુરુવારે ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી હતી કે, પરવાનગી વિના સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પાર કરનારા જહાજો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. તેમણે વધુ વિગતો આપ્યા વિના 'ચોક્કસ સત્તાવાળાઓ' દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરિયાઈ રૂટની આકરી ટીકા કરી હતી. આ આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ વચ્ચે ઈઝરાયેલ અને લેબેનોનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ઈઝરાયેલી સેના પાછી ખેંચી હોવાના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. અગાઉ એક અમેરિકી અધિકારીએ દાવો કર્યો હતો કે ઈઝરાયેલે લેબેનોન સરકાર પ્રત્યે સદભાવના દર્શાવવા દક્ષિણ લેબેનોનમાંથી પોતાના સૈનિકો પાછા ખેંચ્યા છે, જેને બંને દેશોએ નકારી કાઢ્યો છે.