તેહરાન, ૩૧ મે: ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા પરમાણુ અને રાજદ્વારી તણાવને ઓછો કરવા માટે હાલમાં ગુપ્ત વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, પરંતુ ઈરાનની અંદર જ કટ્ટરપંથી જૂથોએ આ શાંતિ સોદાને તોડવા માટે મોટો આંતરિક બળવો શરૂ કરી દીધો છે. સંસદથી લઈને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સુધી વિસ્તરેલા આ પ્રભાવશાળી જૂથે સરકારી મીડિયા અને રસ્તાઓ પર હિંસક પ્રદર્શનો દ્વારા વર્તમાન સરકાર પર ભારે દબાણ લાવવાનું શરૂ કર્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ વોશિંગ્ટનમાં સિચ્યુએશન રૂમમાં હાઈ-લેવલ કેબિનેટ બેઠક યોજી હોવા છતાં, તેહરાનના મુખ્ય વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ ગાલિબાફે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકાની પહેલ વિના ઈરાન એક ઈંચ પણ પાછળ નહીં હટે.
ઈરાનનું સરકારી ટીવી ચેનલ હાલમાં આ સત્તા સંઘર્ષનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયું છે, જ્યાં કટ્ટરપંથીઓના પ્રભાવ હેઠળ આ આખી શાંતિ વાટાઘાટોને દેશની નબળાઈ અને મોટી નિષ્ફળતા તરીકે દર્શાવવામાં આવી રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને આ પ્રોપેગેન્ડાનો સખત વિરોધ કરતાં ટીવી અધિકારીઓને આકરો ઠપકો આપ્યો હતો અને સવાલ કર્યો હતો કે જ્યારે પૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની પોતે આ વાટાઘાટો માટે સંમત થયા હતા, ત્યારે દેશને કેમ ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવી રહ્યો છે? બીજી તરફ, રૂઢિચુસ્ત સાંસદ ઇબ્રાહિમ અઝીઝી જેવા નેતાઓ રસ્તા પર મોટી રેલીઓ યોજીને અમેરિકા સામે લોહીના છેલ્લા ટીપા સુધી લડવાની ખુલ્લી અપીલ કરી રહ્યા છે.
આ આંતરિક રાજકીય યુદ્ધ હવે એટલું વકર્યું છે કે ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનીને પણ કટ્ટરપંથીઓ દ્વારા નિશાન કરવામાં આવી રહ્યા છે. કટ્ટરપંથી સાંસદ હામિદ રસાયીએ સોશિયલ મીડિયા પર મોજતબાની સરખામણી પ્રોફેટ નુહના બળવાખોર પુત્ર સાથે કરીને તેમને દેશ માટે "કાળા ઘેટાં" સમાન ગણાવ્યા હતા, જેનાથી ઈરાનની સર્વોચ્ચ સત્તામાં બધું બરાબર ન હોવાના સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે. જો કે, વ્યાપક વિરોધ બાદ રસાયીએ પોતાની પોસ્ટ અંગે સ્પષ્ટતા કરી હતી, પરંતુ આ ઘટનાએ મધ્યમ માર્ગ અપનાવનારા નેતાઓ સામે કટ્ટરપંથીઓનો તીવ્ર આક્રોશ છતો કરી દીધો છે.
અમેરિકા સાથેના આ સોદાને તોડફોડ કરવાનો સૌથી મોટો અને વ્યવસ્થિત પ્રયાસ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના નાયબ સચિવ અલી બઘેરી કાની દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર, અલી કાનીએ સર્વોચ્ચ નેતાને એક ગુપ્ત પત્ર લખીને ગંભીર આરોપ લગાવ્યો હતો કે ઈસ્લામાબાદમાં ઈરાની વાટાઘાટકારો યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ સામે ઘૂંટણ ટેકી રહ્યા છે. આટલું જ નહીં, કાનીએ દેશની બગડતી અર્થવ્યવસ્થા અને બજેટ કટોકટી અંગેના સત્તાવાર ચેતવણી પત્ર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને જનતામાં આક્રોશ ભડકાવવા માટે વાટાઘાટોની અતિ ગુપ્ત વિગતો કટ્ટરપંથી સાંસદો સાથે શેર કરી દીધી હતી.
આ તમામ અવરોધો અને આંતરિક બળવા છતાં, સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેની હાલમાં મક્કમતાથી પોતાની સત્તાવાર વાટાઘાટ ટીમ અને રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાનની પડખે ઊભા હોવાનું જણાય છે. તેમણે સંસદના તમામ સભ્યોને એક ખાસ કટોકટીનો સંદેશ મોકલીને આંતરિક મતભેદોને સાર્વજનિક રીતે વધારવાનું તાત્કાલિક બંધ કરવા કડક આદેશ આપ્યો છે, કારણ કે આવી કટોકટીના સમયે ઘરઆંગણાનો સંઘર્ષ ફક્ત બાહ્ય દુશ્મનોને જ મજબૂત કરશે. આગામી દિવસોમાં આ આંતરિક ગજગ્રાહ શાંત થાય છે કે અમેરિકા સાથેનો પરમાણુ કરાર હંમેશા માટે દફન થઈ જાય છે, તેના પર સમગ્ર વૈશ્વિક સમુદાયની નજર ટકેલી છે.