નવી દિલ્હી: લાંબા સમયથી મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે એક અતિ મહત્વના અને રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. ભારતના પ્રવાસે આવેલા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી (US Secretary of State) માર્કો રુબિયોએ શનિવારે નવી દિલ્હી ખાતે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં એક મોટો દાવો કર્યો છે કે, ઈરાન મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધનો અંત લાવવા માટેના શાંતિ કરારને સ્વીકારી લે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે. રુબિયોએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે, 'રાજદ્વારી માર્ગે આ વિવાદ ઉકેલાય તે માટે ખૂબ જ ઝડપથી કામ થઈ રહ્યું છે અને આગામી એક-બે દિવસમાં જ આપણને આ અંગે કોઈ સારા સમાચાર મળી શકે છે.'

અમેરિકી વિદેશ મંત્રીએ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે વ્હાઇટ હાઉસના કડક વલણને સ્પષ્ટ કરતાં જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વમાં અમેરિકાનો આ મુદ્દે સતત એક જ સ્ટેન્ડ રહ્યો છે કે ઈરાન ક્યારેય પણ પરમાણુ હથિયાર વિકસાવી શકે નહીં. ઈરાને તેના અત્યંત સંવર્ધિત (Enriched) યુરેનિયમને પરત કરવું પડશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સામુદ્રધુનીઓ (Sea Straits) પર કોઈપણ અવરોધ વગર અને ટોલ ટેક્સ વગર વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર ખુલ્લી રાખવી પડશે. અમેરિકા હંમેશા આવી જટિલ સમસ્યાઓનો ઉકેલ બળપ્રયોગને બદલે મુત્સદ્દીગીરી અને વાર્તાલાપ દ્વારા લાવવાની પ્રાથમિકતા રાખે છે અને હાલમાં આ દિશામાં સકારાત્મક પ્રગતિ થઈ રહી છે.

પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતાથી એમઓયુ (MoU) તૈયાર, ઈરાન 'ખૂબ દૂર અને છતાં ખૂબ નજીક'

બીજી તરફ, આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સંસ્થા 'અલ જઝીરા' ના અહેવાલ મુજબ, ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પુષ્ટિ કરી છે કે ઈરાન પાકિસ્તાની મધ્યસ્થી સાથે એક સમજૂતી કરાર (MoU) ના અંતિમ માળખા પર પહોંચી ગયું છે અને હવે માત્ર અમેરિકાના સત્તાવાર પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યું છે. ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઈએ સરકારી ટેલિવિઝન પર જણાવ્યું કે, તેઓ કરારની 'ખૂબ દૂર અને છતાં ખૂબ નજીક' છે, જેમાં ૩૦ અને ૬૦ દિવસના સમયગાળાના તબક્કાવાર અમલીકરણની શરતો સામેલ છે.

ભારત-અમેરિકા સંબંધો ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રનો મજબૂત પાયો

પોતાની ભારત મુલાકાત દરમિયાન વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે એક અત્યંત ફળદાયી અને ઉત્પાદક બેઠક યોજી હતી. ભારતની પ્રશંસા કરતાં રુબિયોએ જણાવ્યું કે, અમેરિકા ઇન્ડો-પેસિફિક પ્રદેશ (Indo-Pacific Region) માટે જે પણ વ્યૂહાત્મક અભિગમ અપનાવે છે, તેનો મુખ્ય પાયો ભારત છે. આ ભાગીદારી માત્ર 'ક્વાડ' (QUAD) પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દ્વિપક્ષીય સ્તરે પણ અજોડ છે. ભારતીય કંપનીઓએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અત્યાર સુધીમાં $૨૦ બિલિયનનું મોટું રોકાણ કર્યું છે, જે બંને દેશોની આર્થિક સક્ષમતા દર્શાવે છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, અમેરિકા જ્યારે પોતાની આઝાદીની ૨૫૦મી વર્ષગાંઠ (250th Birthday) ની ઉજવણી કરવા જઈ રહ્યું છે, ત્યારે વિશ્વની સૌથી જૂની લોકશાહી (અમેરિકા) અને વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી (ભારત) વર્તમાન તેમજ ભવિષ્ય માટે કુદરતી ભાગીદારો (Natural Partners) છે. આ મુલાકાતથી સંરક્ષણ, અદ્યતન ટેકનોલોજી અને વેપાર જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ મજબૂત અને ગાઢ બનશે.