ન્યૂયોર્ક : સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) ના ૮૧મા સત્ર દરમિયાન ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો કટોકટીભર્યો ગતિરોધ ફરી એકવાર વૈશ્વિક મંચ પર સપાટી પર આવ્યો છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન યુએન મહાસભામાં ભાગ લેવા માટે ન્યૂયોર્ક પહોંચ્યા છે, પરંતુ ન્યૂયોર્કની ધરતી પર પગ મુકતાની સાથે જ અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે તેમના પર અત્યંત કડક રાજદ્વારી અને ભૌગોલિક પ્રતિબંધો લાદી દીધા છે.

'ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'ના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા સાત મહિનાથી બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર અને રાજકીય તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને યુએસ સરકારે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિની હિલચાલને સાંકડી કરી દીધી છે. પેઝેશ્કિયાન ન્યૂયોર્કમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન માત્ર મેનહટન સ્થિત તેમની હોટલ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મુખ્યાલય (UN Headquarters) વચ્ચે જ મુસાફરી કરી શકશે. જો તેમને ન્યૂયોર્કના અન્ય કોઈ વિસ્તારની મુલાકાત લેવી હશે કે શોપિંગ માટે જવું હશે તો અમેરિકી સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ પાસેથી ખાસ મંજૂરી મેળવવી પડશે.

આત્મરક્ષણનો દાવો અને પરમાણુ મુદ્દે ઘર્ષણ

ઈન્ટરનેશનલ ક્રાઈસિસ ગ્રુપના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન પોતાના સંબોધનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સામે ઈરાનનો પક્ષ મૂકશે અને દલીલ કરશે કે તેમનો દેશ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના આક્રમણનો ભોગ બન્યો છે. તેઓ ઈરાન દ્વારા લેવાયેલા તમામ લશ્કરી પગલાંને સ્વ-બચાવ (Self-defense) તરીકે વાજબી ઠેરવશે. આ ઉપરાંત, ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ અમેરિકન અને યુરોપિયન થિંક ટેન્ક સાથે બેઠક કરવાનો પણ પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ કડક અમેરિકી નિયમોને કારણે વિશ્લેષકો તેમની સાથે જોડાતા અચકાઈ રહ્યા છે.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ ઈરાન પ્રત્યે આકરું વલણ અપનાવતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાનને કોઈપણ સંજોગોમાં પરમાણુ હથિયારો વિકસાવવા દેવામાં આવશે નહીં. જોકે, ટ્રમ્પે પેઝેશ્કિયાન સાથે વાટાઘાટો કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. યુએનના સેક્રેટરી જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસ અને વૈશ્વિક રાજદ્વારીઓનું માનવું છે કે આ પરિષદ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે કોઈ મોટો રાજદ્વારી કરાર થાય તેવી શક્યતા નહિવત છે.