નવી દિલ્હી: જ્યારે પણ શેરબજારમાં મોટો કડાકો આવે છે, ત્યારે સામાન્ય રોકાણકારોમાં ફફડાટ ફેલાઈ જવો સ્વાભાવિક છે. પરંતુ મે 2026 ના તાજેતરના આંકડા સાબિત કરે છે કે ભારતીય રોકાણકારો હવે પરિપક્વ થઈ રહ્યા છે. અસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ના ડેટા મુજબ, માર્ચ અને એપ્રિલના સતત દબાણ બાદ મે મહિનામાં 'SIP સ્ટોપેજ રેશિયો' ઘટીને 95.46% પર આવી ગયો છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે પણ લોકોએ ગભરાઈને રોકાણ બંધ કરવાને બદલે નવી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓમાં વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો છે. બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે ટૂંકા ગાળાના નુકસાનથી ડરીને SIP અટકાવવી એ લાંબા ગાળે પોતાના જ પગ પર કુહાડી મારવા સમાન છે.

આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, એપ્રિલ 2026 માં સ્ટોપેજ રેશિયો 104.25% હતો, જે દર્શાવતો હતો કે નવા ખાતા ખુલવા કરતાં જૂના ખાતા બંધ થવાની ગતિ વધુ હતી. જોકે, મે મહિનામાં 54.16 લાખ નવી SIP નોંધણીઓ સામે બંધ થયેલી SIP ની સંખ્યા ઘટીને 51.70 લાખ થઈ ગઈ છે. આ સકારાત્મક બદલાવ એ વાતનો પુરાવો છે કે રોકાણકારો હવે 'રૂપી કોસ્ટ એવરેજિંગ' ના સિદ્ધાંતને સમજવા લાગ્યા છે. મંદીના સમયે જ્યારે બજાર નીચું હોય, ત્યારે તે જ સરખા રૂપિયામાં વધુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ્સ ખરીદી શકાય છે, જે ભવિષ્યમાં બજાર તેજી પકડે ત્યારે બમ્પર વળતર (Returns) આપે છે.

સૌથી રસપ્રદ બાબત એ છે કે બજારને 'ટાઇમ' કરવાની એટલે કે ક્યારે નીચું જશે અને ક્યારે ઊંચું આવશે તેની ગણતરીઓ હંમેશા ઊંધી પડે છે. ફંડ્સઇન્ડિયાના એક ઐતિહાસિક વિશ્લેષણ મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિએ 1999માં ₹10 લાખનું રોકાણ કર્યું હોત અને તે સતત જાળવી રાખ્યું હોત, તો તે આજે કરોડો રૂપિયા થઈ ગયું હોત. પરંતુ જો રોકાણકાર માત્ર 5 શ્રેષ્ઠ દિવસો પણ ચૂકી ગયો હોત, તો તેનું વળતર અડધું થઈ ગયું હોત. ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન માર્ચ 2020માં જેમણે ગભરાઈને SIP બંધ કરી દીધી હતી, તેઓ ત્યારબાદ આવેલી ઐતિહાસિક તેજીનો લાભ લેવાથી વંચિત રહી ગયા હતા. તેથી, શિસ્તબદ્ધ રોકાણ જ સંપત્તિ સર્જનની એકમાત્ર ચાવી છે.