​દુબઈ: વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ એવા ઓઈલ અને ગેસના દરિયાઈ વેપારી માર્ગ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોરમુઝ' પર હાલમાં ભયાવહ તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા શ્રેણીબદ્ધ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓને પગલે દરિયાઈ સુરક્ષાની સ્થિતિ ગંભીર બની ગઈ છે. આ વધતા જતા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને ઓછામાં ઓછા ચાર મોટા વ્યાપારી ટેન્કરોએ હોરમુઝની સામુદ્રધુનીમાં પ્રવેશતા પહેલા જ અધવચ્ચેથી યુ-ટર્ન (પાછા ફરવાનો નિર્ણય) લીધો છે.

​શિપ ટ્રેકિંગ ડેટા અને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓના અહેવાલો અનુસાર, મંગળવારે અને બુધવારે બનેલી હુમલાની ઘટનાઓને પગલે શિપિંગ કંપનીઓમાં ભારે ફફડાટ ફેલાયો છે. કતાર એનર્જી સંચાલિત ત્રણ વિશાળ લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) ટેન્કરો - 'અલ ઘારિયા', 'દુહાઈલ' અને 'અલ રુવાઈસ' - જે ખાલી હાલતમાં કતારના રાસ લાફાન ટર્મિનલ તરફ જઈ રહ્યા હતા, તેમણે સામુદ્રધુનીમાં પહોંચતા પહેલા જ પોતાનો માર્ગ બદલી નાખ્યો હતો.

​આ ઉપરાંત, કુવૈતનું આશરે ૨૦ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ લઈને જતું એક ભારતીય ધ્વજવાળું વિશાળ ઓઈલ ટેન્કર પણ ઓમાનના દરિયાકાંઠેથી પાછું ફરી ગયું હતું. આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના વધતા તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક ઉર્જા સપ્લાય પર પડી રહી છે.

​હુમલાની ઘટનાઓ અને વણસતી સ્થિતિ

ગઈકાલે ઈરાન દ્વારા હોરમુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા ત્રણ વ્યાપારી જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. જેમાં કતારનું LNG ટેન્કર 'અલ રેકાયાત' સામેલ છે, જેના એન્જિન રૂમમાં ડ્રોન હુમલાને કારણે આગ લાગી હતી. આ ઉપરાંત, એક સાઉદી અરેબિયાના ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું હોવાના અહેવાલો છે. આ હુમલાઓ બાદ દરિયાઈ સત્તાવાળાઓએ સુરક્ષાનું સ્તર 'ગંભીર' જાહેર કર્યું છે.

​અમેરિકાની જવાબી કાર્યવાહી

આ હુમલાઓના જવાબમાં અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે ઈરાનના ૮૦થી વધુ સૈન્ય લક્ષ્યો પર હુમલા કર્યા છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્યાપારી જહાજો અને નાગરિક કર્મચારીઓને સુરક્ષિત રાખવા માટે તે મક્કમ છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચેના આ લશ્કરી સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે, કારણ કે આ માર્ગથી વિશ્વનો લગભગ ૨૦ ટકા ઓઈલ સપ્લાય પસાર થાય છે. સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે, જો આ તણાવ ઘટશે નહીં, તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.