નવી દિલ્હી:  ભારતીય ઘરોમાં શરદી, ઉધરસ કે સામાન્ય તાવ આવે ત્યારે ડોક્ટર પાસે જવાને બદલે મેડિકલ સ્ટોર પરથી સીધી એન્ટિબાયોટિક્સ ખરીદવી એ હવે એક ખતરનાક પરંપરા બની ગઈ છે. આ આદત ધીમે ધીમે આપણને એવી દુનિયા તરફ ધકેલી રહી છે જ્યાં સામાન્ય ઈજા કે ઈન્ફેક્શન પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. તબીબી ભાષામાં આને 'એન્ટિમાઇક્રોબાયલ રેઝિસ્ટન્સ' (AMR) કહેવામાં આવે છે, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે જે બેક્ટેરિયાને મારવા માટે આપણે દવા લઈએ છીએ, તે બેક્ટેરિયા હવે આ દવાઓ સામે લડતા શીખી ગયા છે. પરિણામે, એક સમયે અસરકારક ગણાતી દવાઓ હવે શરીર પર કોઈ અસર કરતી નથી.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ના આંકડા રુવાડા ઉભા કરી દે તેવા છે. વર્ષ ૨૦૧૯ માં અંદાજે ૧૨.૭ લાખ લોકોના સીધા મૃત્યુ આ દવાની નિષ્ફળતાને કારણે થયા હતા. ભારતમાં આ સમસ્યા વધુ જટિલ છે કારણ કે અહીં પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર દવાઓ સરળતાથી મળી રહે છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે E. coli જેવા બેક્ટેરિયા હવે એટલા મજબૂત થઈ ગયા છે કે તેનાથી થતા ન્યુમોનિયા કે પેશાબના ચેપની સારવાર કરવી ડોક્ટરો માટે પડકારજનક બની રહી છે. જે બીમારી અગાઉ પાંચ દિવસની સામાન્ય દવાથી મટી જતી હતી, તેના માટે હવે દર્દીઓએ લાંબો સમય હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું પડે છે અને મોંઘા ઈન્જેક્શન લેવા પડે છે.

બેંગલુરુની સ્પર્શ હોસ્પિટલના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ડો. હેમંત એચ. આર. ના જણાવ્યા અનુસાર, એન્ટિબાયોટિકનો બિનજરૂરી ઉપયોગ દર્દીની સલામતીને જોખમમાં મૂકે છે. ખાસ કરીને આઈસીયુ (ICU) ના દર્દીઓ અને વૃદ્ધો માટે આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બને છે કારણ કે તેમનું શરીર પહેલેથી જ નબળું હોય છે. જો આપણે આજે જાગૃત નહીં થઈએ અને ડોક્ટરની સલાહ વગર દવાઓ લેવાનું બંધ નહીં કરીએ, તો ભવિષ્યમાં નાની સર્જરી કે પ્રસૂતિ જેવી પ્રક્રિયાઓ પણ ઈન્ફેક્શનના જોખમને કારણે અશક્ય બની જશે. યાદ રાખો, આજની એક બિનજરૂરી ગોળી ભવિષ્યના તમામ સારવારના દરવાજા બંધ કરી શકે છે.