નવી દિલ્હી : ચીનથી ભારતીય બજારમાં થઈ રહેલા સસ્તા અને અપ્રમાણસર માલના પ્રવાહ સામે સ્થાનિક ઉત્પાદકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે ભારતે એક મહત્વપૂર્ણ આકરો નિર્ણય લીધો છે. વાણિજ્ય મંત્રાલય હેઠળ કામ કરતી સંસ્થા ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ફોર ટ્રેડ રેમેડિઝ (DGTR) દ્વારા ચીનથી આયાત થતી પાંચ પ્રમુખ એન્જિનિયરિંગ અને રાસાયણિક ચીજવસ્તુઓ સામે એન્ટિ-ડમ્પિંગ તપાસ વિધિવત રીતે હાથ ધરવામાં આવી છે. ચીનથી ખૂબ જ સસ્તા ભાવે માલ ભારતમાં ઠાલવવામાં આવતો હોવાના કારણે દેશના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને ભારે નુકસાન વેઠવું પડી રહ્યું હોવાની ગંભીર ફરિયાદો મળ્યા બાદ આ તપાસ શરૂ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

ડિરેક્ટોરેટ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા વિવિધ નોટિફિકેશન મુજબ, આ તપાસમાં મુખ્યત્વે પાંચ મહત્વપૂર્ણ ઉત્પાદનોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. જેમાં ટેક્સ્ટાઈલ ઉદ્યોગમાં વપરાતું પર્સલ્ફેટ, દવાઓ બનાવવામાં વપરાતું એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઈન્ગ્રેડિઅન્ટ 'ક્લવલેનિક એસિડ', ચોક્કસ પ્રકારના કાઉન્ટર બેલેન્સ ફોર્કલિફ્ટ્સ, ઈન્ટરનલી ગ્રુવ્ડ કોપર ટ્યૂબ્સ અને પાઈપ તથા ફેબ્રિક્સ ઉત્પાદનમાં ઉપયોગી એવા કેપ્રોલેક્ટમનો સમાવેશ થાય છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગ સાહસિકોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે આ ચાઇનીઝ પ્રોડક્ટ્સના ડમ્પિંગથી ભારતીય માર્કેટમાં સ્થાનિક પ્રોડક્ટ્સની માંગ અને નફાકારકતા પર અત્યંત માઠી અસર પડી રહી છે.

ભારતીય ઉદ્યોગકારો અને સ્થાનિક વેપારી સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા સંતોષજનક અને મજબૂત પુરાવાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ડીજીટીઆર દ્વારા આ કાનૂની તપાસની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, તપાસ દરમિયાન જો એ સાબિત થશે કે ચીનના અનિયંત્રિત ડમ્પિંગથી ભારતીય ઉદ્યોગોને ખરેખર આર્થિક નુકસાન પહોંચ્યું છે, તો ડિરેક્ટોરેટ દ્વારા આ ચીજોની આયાત પર વિશેષ એન્ટિ-ડમ્પિંગ ડ્યૂટી લાદવાની સત્તાવાર ભલામણ કરવામાં આવશે.

જોકે, આ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ અને ડીજીટીઆરની ભલામણ મળ્યા પછી પણ ચીની પ્રોડક્ટ્સ પર વધારાની આયાત જકાત કે ડ્યૂટી લાદવાનો અંતિમ નિર્ણય નાણાં મંત્રાલય દ્વારા લેવામાં આવશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ કડક આર્થિક પગલું સ્થાનિક ઉદ્યોગોને સમાન તકો પૂરી પાડશે અને ચીની કંપનીઓની ગેરવ્યાજબી સ્પર્ધાત્મક નીતિઓ સામે રક્ષણ આપશે.

ભારત અને ચીન વચ્ચેનો આર્થિક વેપાર દિન-પ્રતિદિન વધતો રહ્યો છે, જેની સાથે વેપાર ખાધ પણ ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી છે. સરકારી અહેવાલો મુજબ, ગત નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ભારતની ચીન ખાતેની નિકાસ ૩૬.૬૬ ટકા વધીને ૧૯.૪૭ અબજ ડોલર થઈ હતી, પરંતુ તેની સામે આયાત ૧૬ ટકા વધીને ૧૩૧.૬૩ અબજ ડોલરના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી. પરિણામે, ચીન સાથેની ભારતની વેપાર ખાધ વધીને ૧૧૨.૬ અબજ ડોલરની અત્યાર સુધીની સૌથી ઉંચી વિક્રમી સપાટીએ પહોંચી છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, આ પૂર્વેના નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન પણ ભારતની ચીન સાથેની વેપાર ખાધ ૯૯.૨ અબજ ડોલર નોંધાઈ હતી. સતત વધી રહેલી આ વેપાર ખાધ અને ચીની માલના વર્ચસ્વને રોકવા માટે ભારત સરકારે હવે સ્થાનિક ઉત્પાદકોને પ્રોત્સાહન આપવા અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના ભાગરૂપે આકરા વહીવટી તપાસના પગલાં શરૂ કર્યા છે.