નવી દિલ્હી : આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) અને ગ્લોબલ વોર્મિંગના મોટા પડકારો વચ્ચે પણ ભારતના અન્નદાતાઓએ દેશના કૃષિ ઇતિહાસમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય લખ્યો છે. કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં દેશવાસીઓને ખુશખબર આપતા જણાવ્યું છે કે, પ્રતિકૂળ હવામાન છતાં ભારતે આ વર્ષે ૩૭૬ મિલિયન ટન (અંદાજે ૩૭.૬ કરોડ ટન) નું સર્વાધિક ખાદ્ય અનાજ અને ૩૭૭ મિલિયન ટન બાગાયતી પેદાશોનું (Horticulture Production) રેકોર્ડબ્રેક ઐતિહાસિક ઉત્પાદન હાંસલ કર્યું છે. ભારતને અન્ન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં આ એક અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ છે.

લેબ ટુ લેન્ડ: એસી ચેમ્બરમાંથી નીકળી સીધા ખેતરોમાં પહોંચ્યા કૃષિ વૈજ્ઞાનિકો

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું કે આ ઐતિહાસિક ઉત્પાદન પાછળ સરકારી નીતિઓ અને વૈજ્ઞાનિકોની મહેનત જવાબદાર છે. સરકારે હવે 'લેબ ટુ લેન્ડ' (પ્રયોગશાળાથી ખેતર સુધી) ના સૂત્રને સાચા અર્થમાં સાર્થક કર્યું છે.

· ખેત બચાવો અભિયાન: દેશભરમાં શરૂ કરાયેલા આ ખાસ અભિયાન હેઠળ ૧,૬૫૭ કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોની ટીમો દેશના ૭૨૮ જિલ્લાઓમાં સીધા ખેડૂતોના ખેતરે પહોંચી છે.

· અલ નીનો સામે કવચ: આ ટીમોએ ખાસ કરીને એવા વિસ્તારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું જ્યાં ‘અલ નીનો’ (El Nino) ની માઠી અસર થવાની સંભાવના સૌથી વધુ હતી. આ અભિયાનના માધ્યમથી અત્યાર સુધીમાં દેશના આશરે ૧ કરોડથી વધુ ખેડૂતોને સીધું માર્ગદર્શન અને તકનીકી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે.

મિશન ICAR-100: એઆઈ અને રોબોટિક્સથી સજ્જ થશે નવી ખેતી

કૃષિ ક્ષેત્રને સંપૂર્ણ ડિજિટલ અને મોર્ડન બનાવવા માટે સરકાર ટૂંક સમયમાં ‘મિશન ICAR-100’ લોન્ચ કરવા જઈ રહી છે. આ મિશન અંતર્ગત '૧૦૦ યુવા વૈજ્ઞાનિકો ગ્રામ પડકાર' (100 Young Scientists Gram Challenge) ની શરૂઆત કરવામાં આવશે. આ રાષ્ટ્રીય કક્ષાની સ્પર્ધામાં દેશના તેજસ્વી યુવા મગજો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ડ્રોન અને રોબોટિક્સ, પ્રિસિઝન એગ્રિકલ્ચર (ચોકસાઈપૂર્વકની ખેતી) અને ક્લાઈમેટ-સ્માર્ટ ટેક્નોલોજી જેવા ભવિષ્યલક્ષી ક્ષેત્રોમાં અવનવા સંશોધનો રજૂ કરશે.

વધુમાં, મંત્રાલય દ્વારા દેશભરમાં ૧૦૦ ક્લાઈમેટ-સ્માર્ટ ગામડાઓ (Climate-Smart Villages) વિકસાવવામાં આવશે, જે સમગ્ર દેશ માટે ટકાઉ, આધુનિક અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ખેતીના જીવંત મોડેલ તરીકે કામ કરશે.

૪૪ પાકોની ૩૮૬ નવી જાતો: ૯૪ ટકા આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક

કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે વધુમાં માહિતી આપતા ગર્વભેર જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (ICAR) ના વૈજ્ઞાનિકોએ ગત વર્ષ દરમિયાન સખત સંશોધન કરીને દેશના ૪૪ મુખ્ય પાકોની ૩૮૬ નવી સુધારેલી જાતો (Varieties) વિકસાવવામાં અદભુત સફળતા મેળવી છે. સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આમાંથી ૯૪ ટકા જાતો આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક (Climate-Resilient) છે, એટલે કે તેના પર બદલાતા હવામાન કે ઓછા વરસાદની ખાસ અસર નહીં થાય. તદુપરાંત, ૨૯ જાતો બાયોફોર્ટિફાઇડ (પોષક તત્વોથી ભરપૂર) છે, જે દેશમાંથી કુપોષણ નાબૂદ કરવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.