નવી દિલ્‍હી તા.૨૫: સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિહે ગુરુવારે DefCon ૨૦૨૬માં ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અંગેના બદલાતા અભિગમ પર વાત કરી હતી. તેમણે સંરક્ષણ ખર્ચ, સ્‍વદેશી ઉત્‍પાદન, સંશોધન અને વિકાસ, સૈન્‍ય ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રના ઉત્‍પાદન સાથે સ્‍થાનિક ભાગીદારીમાં થયેલા મોટા વધારા પર પ્રકાશ પાડ્‍યો હતો. DefCon ૨૦૨૬માં બોલતા રાજનાથ સિહે કહ્યું કે, ભારતનું સંરક્ષણ બજેટ ૩ ગણું વધીને Rs 7.5 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે, જે અગાઉ Rs ૨.૫ લાખ કરોડ હતું. જ્‍યારે સ્‍વદેશી સંરક્ષણ ઉત્‍પાદન ૪ ગણું વધ્‍યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, એક પણ DPSU ખોટમાં નથી.

સિહે આર્થિક શક્‍તિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને જોડતા કહ્યું કે, અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા એકબીજા પર નિર્ભર છે અને બંને એકબીજાને ટેકો આપે છે. આ વાત આજના સમયમાં પણ એટલી જ સાચી છે, જેટલી ૨૪૦૦ વર્ષ પહેલાં ચાણક્‍યે કહી હતી. તેમણે કહ્યું કે ભારત વિશ્વની ટોચની ૫ અર્થવ્‍યવસ્‍થાઓમાં સામેલ છે અને દેશના આર્થિક પરિવર્તનને નબળા ૫માંથી શાનદાર ૫ તરફનું પરિવર્તન ગણાવ્‍યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં રોકાણ પણ વધ્‍યું છે.

સિંહે કહ્યું કે સ્‍વદેશી સંરક્ષણ ઉત્‍પાદનમાં ૪ ગણો વધારો થયો છે અને આત્‍મનિર્ભરતાને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કેન્‍દ્રમાં ગણાવી છે. તેમણે કહ્યું કે, જ્‍યારે કોઈ દેશ આત્‍મનિર્ભર હોય છે ત્‍યારે તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વધુ મજબૂત બને છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતનો અભિગમ દેશમાં જ સંરક્ષણ સાધનોના ઉત્‍પાદન પર કેન્‍દ્રિત છે. સિહે કહ્યું કે, ભારતમાં જ ડિઝાઇન, વિકાસ અને ઉત્‍પાદન કરવું એ એવી લ્લષ્ટિ છે, જેના પર અમે કામ કરી રહ્યા છીએ.

સંરક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું કે સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ પાછળનો ખર્ચ Rs ૨૯,૦૦૦ કરોડને પાર કરી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે આમાંથી ૨૫% રકમ ઉદ્યોગ અને શૈક્ષણિક ક્ષેત્રને આપવામાં આવે છે અને આ ફાળવણીને વધુ વધારવામાં આવી રહી છે. સિહે કહ્યું કે ૫,૫૨૨ વસ્‍તુઓને સકારાત્‍મક સ્‍વદેશીકરણ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવી છે અને હેતુ એ હોવો જોઈએ કે આ તમામ વસ્‍તુઓનું ઉત્‍પાદન ભારતમાં જ થાય. તેમણે કહ્યું કે, આપણે એવી સ્‍થિતિ ઊભી કરવી જોઈએ કે આ તમામ વસ્‍તુઓ ભારતમાં જ બને.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પરંપરાગત મિસાઇલ ટેકનોલોજી ખાનગી ક્ષેત્રને આપવામાં આવશે, જે સંરક્ષણ ક્ષમતામાં ઉદ્યોગની વધુ મોટી ભૂમિકા તરફ સંકેત આપે છે. સિહે વ્‍યૂહાત્‍મક ટેક્રોલોજીમાં થયેલા વિકાસને પણ દેશના સંરક્ષણ પ્રયાસોના એક ભાગ તરીકે રજૂ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે, IMRV ટેક્રોલોજી સાથે અગ્નિ-૫નું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્‍યું છે. વિશ્વના માત્ર થોડા દેશો પાસે આ ટેકનોલોજી છે. તેમણે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભાગીદારીના વ્‍યાપનો ઉલ્‍લેખ કરતા કહ્યું કે પ્‍લેટફોર્મ પર લગભગ ૪૧,૦૦૦ વેન્‍ડર્સ અને ૨.૭ લાખ વેન્‍ડર્સને સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્‍યા છે.

સિંહે કહ્યું કે ભારત ૫મી અને ૬ઠ્ઠી પેઢીના લડાકુ વિમાનો સહિત સૈન્‍ય ટેક્રોલોજીની નવી પેઢીઓ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે ભવિષ્‍યની સંરક્ષણ તૈયારી માટે 3Tને મહત્‍વપૂર્ણ ગણાવ્‍યાઃ ભૂપ્રદેશ, ટેકનોલોજી અને વિચારસરણી. તેમણે સાયબર સ્‍પેસને નવા ઓપરેશનલ ક્ષેત્ર તરીકે પણ ગણાવ્‍યું. સિહે કહ્યું કે, સાયબર સ્‍પેસ નવો ભૂપ્રદેશ છે.