નવી દિલ્હી : દેશમાં વધતી જતી ઇંધણની સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવાના ભાગરૂપે ભારત સરકારે પોતાની તેલ રિફાઇનિંગ ક્ષમતા દૈનિક ૫.૪ મિલિયન બેરલ (BPD) થી વધારીને ૬.૨ મિલિયન BPD કરવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના ઘડી કાઢી છે. આ વિશાળ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા અખાતી દેશો દ્વારા ભારે રસ દાખવવામાં આવ્યા બાદ, હવે ભારત સરકારે કતાર પાસેથી પણ મોટા પાયે સંસ્થાકીય રોકાણ મેળવવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો ઝડપી બનાવ્યા છે.

આ પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે ભારતના પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ કતારના ઊર્જા બાબતોના રાજ્ય મંત્રી અને 'કતાર એનર્જી'ના પ્રમુખ સાદ શેરીદા અલ-કાબી સાથે એક મહત્ત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ઉર્જા સંબંધો, વેપાર વિસ્તાર, પ્રાદેશિક દરિયાઈ પુરવઠા શૃંખલાની સુરક્ષા અને પ્રોસેસિંગ અસ્કયામતોમાં પરસ્પર ઇક્વિટી ભાગીદારી વધારવા અંગે સકારાત્મક ચર્ચાઓ થઈ હતી.

આ સિવાય દ્વિપક્ષીય આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે ભારતના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ કતારના નાણામંત્રી અલી બિન અહેમદ અલ કુવારી સાથે દોહા ખાતે ખાસ બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકમાં ભારત માટે કતારની ૧૦ અબજ ડોલરની રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાના ઝડપી અમલીકરણ, દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિને આખરી ઓપ આપવા તેમજ બેવડા કરવેરા નિવારણ કરાર (DTAA) અંગે ગંભીરતાથી વિચારણા કરવામાં આવી હતી.

અહેવાલો અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા ક્ષેત્રે ઐતિહાસિક રીતે લાંબા ગાળાના લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) પુરવઠા કરારો મુખ્ય આધારસ્તંભ રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ ભારતીય કંપની 'પેટ્રોનેટ LNG' દ્વારા કતાર એનર્જી સાથે વર્ષ ૨૦૨૮ થી આગળના સમયગાળા માટે વાર્ષિક ૭.૫ મિલિયન ટન LNG ખરીદવાના કરારનું સફળતાપૂર્વક વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું છે, જે ભારતના ઉર્જા સુરક્ષા કવચને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

આ સાથે નાણાકીય અને ડિજિટલ ક્ષેત્રે પણ ભાગીદારીનો વ્યાપ વધારવામાં આવી રહ્યો છે. કતારમાં ભારતીય UPI પેમેન્ટ સિસ્ટમના વિસ્તાર અને ભારતની 'નેશનલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ' (NIIF) માં કતારની સક્રિય ભાગીદારી અંગે પણ બંને દેશો સંમતિ સાધી રહ્યા છે. આનાથી ભારતમાં આંતરમાળખાકીય સુવિધાઓનો વિકાસ ઝડપી બનશે અને બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર સરળ બનશે.

ભવિષ્યની યોજનાઓ અંગે જોતાં, ગલ્ફ દેશોના રોકાણ અને કતાર સાથેની આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીથી ભારત વિશ્વના અગ્રણી રિફાઇનિંગ હબ તરીકે ઊભરી આવશે. ભારત સરકારના આ પગલાથી માત્ર દેશની ઇંધણ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત નહીં થાય, પરંતુ લાખો નવી રોજગારીની તકોનું સર્જન પણ થશે. આગામી દિવસોમાં આ રોકાણ કરારો આખરી ઓપ લેતાં જ ભારતના એનર્જી સેક્ટરમાં એક નવો યુગ શરૂ થવાની પૂરી સંભાવના છે.