તા. 29: સમગ્ર વિશ્વ જ્યારે આર્થિક મંદી અને ભૂરાજકીય તણાવના વાદળો વચ્ચે ફસાયેલું છે, ત્યારે ભારતનું અર્થતંત્ર એક મજબૂત કિલ્લાની જેમ ટકી રહ્યું છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના તાજેતરના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માં ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિ દર 6.9 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. આ આંકડો સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક આંચકાઓ સામે ભારતની આર્થિક રણનીતિ કેટલી સચોટ છે.

સ્થાનિક માંગ બની વિકાસનું એન્જિન
RBI ના અહેવાલમાં ખાસ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારતની વૃદ્ધિ હવે નિકાસ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે મજબૂત આંતરિક માંગ પર આધારિત છે. દેશના ગ્રાહકોનો ઉત્સાહ અને કોર્પોરેટ જગતની મજબૂત બેલેન્સ શીટ ભારતીય અર્થતંત્રને ગતિ આપી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા મૂડી ખર્ચ (Capex) પર સતત આપવામાં આવી રહેલો ભાર ભવિષ્યના રોકાણો માટે પાયો નાખી રહ્યો છે.

કૃષિ અને ચોમાસાનું ગણિત
ભારતીય અર્થતંત્રનો આત્મા હજુ પણ કૃષિ છે. RBI નું માનવું છે કે ખેતીની વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની મહેર પર નિર્ભર રહેશે. જોકે અલ નીનો જેવી સ્થિતિઓ પડકારરૂપ હોઈ શકે છે, પરંતુ 'હિંદ મહાસાગર ડાયપોલ' (IOD) ની અનુકૂળ સ્થિતિ અને આધુનિક સિંચાઈ પદ્ધતિઓએ ખેતીની વરસાદ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી દીધી છે, જે એક મોટો રાહતનો વિષય છે.

ઉદ્યોગો માટે સુવર્ણ તક: PLI અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
સરકારે આ વખતે સાત મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જેમાં સેમિકન્ડક્ટર્સ, બાયોફાર્મા અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવી ટેકનોલોજી આધારિત ઈન્ડસ્ટ્રીઝનો સમાવેશ થાય છે. 'પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ' (PLI) સ્કીમ અને દેશભરમાં બની રહેલા નવા ફ્રેઇટ કોરિડોર ઔદ્યોગિક વિકાસને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે. આ પરિવર્તન માત્ર મેન્યુફેક્ચરિંગ જ નહીં, પણ ઉર્જા સુરક્ષા માટે પણ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

ફુગાવા પર નજર અને રાજકોષીય શિસ્ત
RBI ના અંદાજ મુજબ ફુગાવો 4.6 ટકાની આસપાસ રહેવાની શક્યતા છે, જે લક્ષિત મર્યાદામાં છે. સરકારે રાજકોષીય ખાધને જીડીપીના 4.3 ટકા સુધી લાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર આર્થિક શિસ્ત જાળવી રાખવા માટે કટિબદ્ધ છે. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે ઇંધણના ભાવ અને અસ્થિર કોમોડિટી બજાર એવા જોખમો છે જેના પર સતત દેખરેખ રાખવી જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ:
વૈશ્વિક અરાજકતા વચ્ચે ભારત પોતાની આર્થિક સ્થિરતા સાચવી રહ્યું છે. જો આ જ રીતે સ્થાનિક ઉત્પાદન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે, તો ભારત માટે આર્થિક મહાસત્તા બનવાનું સપનું વધુ નજીક આવી જશે.