નવી દિલ્હી, તા.૧૩: વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવ અને આર્થિક પડકારો વચ્ચે ભારતીયોની વિદેશ ફરવા જવાની ઘેલછામાં ઓટ જોવા મળી રહી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવા માટે એક વર્ષ સુધી વિદેશ યાત્રા ટાળવાની જે અપીલ કરી હતી, તેની વ્યાપક અસર ટ્રાવેલ ઈન્ડસ્ટ્રી પર દેખાવા લાગી છે. ફોરવર્ડ બુકિંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થતા એરલાઈન્સ અને ટ્રાવેલ એજન્ટોની ચિંતામાં વધારો થયો છે.

મોંઘા ભાડા અને નબળા રૂપિયાનો બેવડો માર

એરલાઇન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જોકે હજુ મોટા પાયે ટિકિટ કેન્સલેશન તો નથી થયું, પરંતુ નવું બુકિંગ લગભગ ઠપ્પ થઈ ગયું છે. એક તરફ રૂપિયાનું મૂલ્ય ઘટતા વિદેશી ખર્ચ મોંઘો થયો છે, તો બીજી તરફ ગલ્ફ કટોકટીને કારણે જેટ ઇંધણના ભાવ વધતા વિદેશી ફ્લાઈટ્સના ભાડામાં તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે. એર ઈન્ડિયા જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પણ ખર્ચ ન નીકળતા યુરોપ અને અમેરિકાની અનેક ફ્લાઈટ્સની ફ્રિક્વન્સી ઘટાડવાની ફરજ પડી છે.

આઉટબાઉન્ડને બદલે ડોમેસ્ટિક ટુરિઝમનો ઉદય

વિદેશી મુસાફરીમાં ઘટાડો થતા હવે ભારતીય પ્રવાસીઓ દેશના જ આકર્ષક સ્થળો તરફ વળી રહ્યા છે. ટ્રાવેલ કંપનીઓના મતે, લોકો હવે 'પ્રીમિયમ ડોમેસ્ટિક વેકેશન', રોડ ટ્રીપ્સ અને એડવેન્ચર ટ્રાવેલને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. 'વાન્ડરઓન' જેવી ટ્રાવેલ ફર્મના સ્થાપકો માને છે કે આ માંગમાં ઘટાડો નથી, પરંતુ પ્રવાસીઓનું એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે રૂપાંતર છે. આ પરિવર્તનથી ભારતના ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોમાં હોસ્પિટાલિટી અને રોજગારને વેગ મળશે.

ભારતને વૈશ્વિક હબ બનાવવાની તક

જ્યારે વિદેશી પ્રવાસ ઘટી રહ્યો છે, ત્યારે ટુરિઝમ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતે હવે વિદેશી પ્રવાસીઓને આકર્ષવા પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ. 'ફેઈથ' (FAITH) જેવી સંસ્થાઓનું કહેવું છે કે ભારત પાસે અઢળક સાંસ્કૃતિક અને કુદરતી વારસો છે, પરંતુ આપણે વાર્ષિક માત્ર બે કરોડ વિદેશી પ્રવાસીઓને જ આકર્ષી શકીએ છીએ. જો વિઝા નિયમો હળવા કરવામાં આવે અને વિદેશમાં પ્રમોશન વધારવામાં આવે, તો ભારત વિદેશી હૂંડિયામણ કમાવવામાં પણ નવો રેકોર્ડ સર્જી શકે છે. હાલમાં તો વડાપ્રધાનની 'આત્મનિર્ભર' અપીલે ભારતીય પર્યટન ક્ષેત્ર માટે નવી આશા જગાવી છે.