નવી દિલ્હી, તા. ૧૬: ભારતીય રેલ્વેના ઇતિહાસમાં આવતીકાલનો દિવસ એટલે કે ૧૭ જુલાઈ સુવર્ણ અક્ષરે લખાવા જઈ રહ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવતીકાલે હરિયાણાના જીંદથી દેશની સર્વપ્રથમ સ્વદેશી ‘હાઇડ્રોજન ટ્રેન’ (Hydrogen Train) ને લીલી ઝંડી બતાવી પ્રસ્થાન કરાવશે. સંપૂર્ણપણે પ્રદૂષણમુક્ત અને ગ્રીન ટેકનોલોજી પર આધારિત આ ટ્રેન ભારતીય પરિવહન ક્ષેત્રે એક અદભૂત ક્રાંતિ લાવશે. આ લોન્ચિંગ સાથે જ ભારત વિશ્વના એ ગણ્યાગાંઠ્યા દેશોની ક્લબમાં સામેલ થઈ જશે જેઓ પાસે હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેન ટેકનોલોજી છે.

જીંદ-સોનીપત રૂટના આ ૧૨ સ્ટેશનો પર ટ્રેન રોકાશે

ઉત્તર રેલ્વેના દિલ્હી ડિવિઝન હેઠળ આવતો ૮૯ કિલોમીટર લાંબો આ રૂટ દેશની આ પ્રથમ ટ્રેનનો સાક્ષી બનશે. પોતાની સફર દરમિયાન આ હાઇડ્રોજન ટ્રેન કુલ ૧૨ સ્ટેશનો પર વિરામ લેશે:

·         જીંદ શહેર, પાંડુ પિંડારા, લલિત ખેડા, ભામ્બેવા, ઈશાપુર ખેરી, બુટાણા, ખંડરાઈ, ગોહાના, રાભડા, લઠ, મોહણા અને બદવાસની.

સ્પીડ, પાવર અને પેસેન્જર કેપેસિટીનું નવું ગણિત

આ દેશની પ્રથમ ટ્રેન હોવા ઉપરાંત ટેકનિકલ દ્રષ્ટિએ પણ અનેક રીતે ખાસ છે:

·         જોરદાર સ્પીડ અને કોચ: આ ટ્રેન ૭૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડશે. તેમાં કુલ ૧૦ કોચ હશે, જેમાં બે ડ્રાઇવિંગ પાવર કોચ અને આઠ પેસેન્જર કોચ સામેલ છે.

·         વિશ્વ રેકોર્ડની ક્ષમતા: તેના આઠ મુસાફર કોચની મદદથી આ ટ્રેન એકસાથે ૨૬૦૦ મુસાફરોને સફર કરાવી શકશે. આટલી વિશાળ ક્ષમતા સાથે તે વિશ્વની સૌથી મોટી પેસેન્જર ક્ષમતા ધરાવતી હાઇડ્રોજન ટ્રેન બનશે. સામાન્ય રીતે વિદેશોમાં ચાલતી આવી ટ્રેનો માત્ર બે કે ચાર કોચની જ હોય છે.

·         મજબૂત એન્જિન: દરેક ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર ૧૨૦૦ કિલોવોટની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે તેને બ્રોડગેજ ટ્રેક પર દોડતી વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેનસેટ બનાવે છે.

પર્યાવરણ માટે વરદાન: ઝીરો પ્રદૂષણ

હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજીથી ચાલતી આ ટ્રેન ડીઝલ એન્જિન (DEMU) નું અત્યંત આધુનિક અને શુદ્ધ સ્વરૂપ છે. હાઇડ્રોજનમાં થતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાથી વીજળી પેદા થાય છે. આ પ્રક્રિયાના અંતે ધુમાડાને બદલે માત્ર પાણીની વરાળ (Water Vapor) જ હવામાં મુક્ત થાય છે, જેનાથી વાયુ પ્રદૂષણ બિલકુલ શૂન્ય થઈ જશે.

રિફ્યુઅલિંગ માટે ખાસ પ્લાન્ટ તૈયાર

ટ્રેનને હાઇડ્રોજન ઇંધણ પૂરું પાડવા માટે હરિયાણાના જીંદમાં એક વિશેષ હાઇડ્રોજન સ્ટોરેજ અને રિફ્યુઅલિંગ સ્ટેશન ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્લાન્ટને પેટ્રોલિયમ અને વિસ્ફોટક સુરક્ષા સંગઠન (PESO) તરફથી મંજૂરી મળી ગઈ છે. મુસાફરોની સુરક્ષા માટે ટ્રેનમાં અદ્યતન ગેસ લીકેજ સેન્સર, સેફ્ટી ફીચર્સ અને ખાસ મોનિટરિંગ ટીમો તૈનાત રહેશે.

આ ભવ્ય શરૂઆત સાથે જ ભારત હવે જર્મની, જાપાન, ચીન, અમેરિકા અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ જેવા વિશ્વના અતિ-આધુનિક દેશોની હરોળમાં ગર્વભેર ઊભું રહેશે.