નવી દિલ્હી, તા.26: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશમાં રોજગારીના માપદંડોને વધુ સચોટ અને પારદર્શક બનાવવા માટે રાષ્ટ્રીય રોજગાર સર્વેક્ષણ પદ્ધતિમાં વ્યાપક સુધારા કરવાની મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. શુક્રવારે આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય દ્વારા પ્રસ્તાવિત આ ફેરફારો અનુસાર, હવેથી ગિગ કામદારો, ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ એમ્પ્લોયમેન્ટ તેમજ અવેતન ઘરગથ્થુ કામકાજ, સંભાળ અને સ્વયંસેવા જેવી પ્રવૃત્તિઓને પણ સત્તાવાર રોજગાર આંકડામાં આવરી લેવામાં આવશે. આ નવો સુધારેલો અભિગમ જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ થી અમલી બનાવવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

હાલમાં દેશનો બેરોજગારી દર ૫ ટકાની આસપાસ નોંધાયો છે, પરંતુ પરંપરાગત સર્વેક્ષણ પદ્ધતિમાં અલ્પ રોજગારી અને નોકરીની વાસ્તવિક ગુણવત્તાનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન થતું ન હોવાની ચિંતાઓ વ્યક્ત થઈ રહી હતી. આથી, બદલાતા સમય સાથે ઉભરી રહેલી નવી કાર્ય પદ્ધતિઓને યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ આપવા માટે ૨૦૨૭-૨૮ ના નવા સર્વેક્ષણ નમૂનાઓ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારના આ પ્રસ્તાવ હેઠળ શહેરી અને ગ્રામીણ બંને વિસ્તારોના ઘરોમાં પૂછપરછ કરીને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર કામ કરતા સભ્યોની અલગ માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવશે.

નવી પદ્ધતિ હેઠળ વ્યાપ વધારીને અવેતન ઘરગથ્થુ શ્રમ, તાલીમાર્થી કામ અને વ્યક્તિગત વપરાશ માટે માલસામાનનું ઉત્પાદન કરતી પ્રવૃત્તિઓનો પણ સમાવેશ કરાશે. આ ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર પરંપરાગત પગારદાર નોકરીઓ સુધી સીમિત રહેવાને બદલે દેશમાં કામકાજના વાસ્તવિક ચિત્રને રજૂ કરવાનો છે. વધુમાં, તાજેતરના શહેરીકરણ, જિલ્લાઓની નવી સીમાઓ અને વહીવટી પુનર્ગઠનને ધ્યાનમાં રાખીને ભૌગોલિક સેમ્પલ ફ્રેમને પણ અપડેટ કરવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.

આંકડાશાસ્ત્રના નિષ્ણાતોના મતે, આ નવી પદ્ધતિથી ડેટાની ચોકસાઈ વધશે પરંતુ ઐતિહાસિક રોજગાર ડેટા સાથે સરખામણી કરવામાં કેટલીક જટિલતાઓ ઊભી થઈ શકે છે. વ્યાખ્યાઓ અને નમૂનાઓમાં થનારા ફેરફારોને કારણે જૂના અને નવા ડેટાના વલણોમાં તફાવત જોવા મળી શકે છે. તેથી, ભવિષ્યમાં આર્થિક વિશ્લેષકોએ સમય સાથે બદલાતી રોજગાર પેટર્નની તપાસ કરતી વખતે આ પદ્ધતિસરના તફાવતોને ધ્યાનમાં રાખવા પડશે.

સરકારે આ પ્રસ્તાવિત સુધારાઓ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેતા પહેલા જાહેર જનતા અને ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો પાસેથી ૧૫ દિવસની અંદર સૂચનો અને પ્રતિસાદ આમંત્રિત કર્યા છે. સરકારનો આગ્રહ છે કે સર્વેક્ષણ દરમિયાન આવતી વ્યવહારિક મુશ્કેલીઓ ઘટે અને વસ્તીનું સાચું પ્રતિનિધિત્વ આંકડાઓમાં પ્રતિબિંબિત થાય.

આગામી સમયમાં આ સુધારેલી સર્વેક્ષણ પ્રક્રિયા લાગુ થવાથી દેશના કરોડો ગિગ વર્કર્સ અને અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારોના શ્રમનું મૂલ્યાંકન શક્ય બનશે. સરકાર દ્વારા તમામ સૂચનોની સમીક્ષા કર્યા બાદ આ નવી રોજગાર ગણતરી નીતિને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે.