નવી દિલ્હી: ચીન અને પાકિસ્તાન સરહદે સતત બદલાતા વ્યુહાત્મક સમીકરણો વચ્ચે ભારતીય વાયુસેનાની સૈન્ય તાકાતને આકાશી ઊંચાઈએ પહોંચાડવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક અત્યંત મોટો અને ઐતિહાસિક સંરક્ષણ સોદો કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. વિવિધ સંરક્ષણ અહેવાલો અનુસાર, ભારત પોતાના સૈન્ય માળખાને વધુ મજબૂત કરવાના ભાગરૂપે ફ્રાન્સ પાસેથી વધુ ૧૧૪ અત્યાધુનિક રાફેલ ફાઇટર જેટ (Rafale Jets) ની ખરીદી કરવા જઈ રહ્યું છે. આ સોદાની સૌથી વિશેષ અને મહત્વની બાબત એ છે કે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' (Make in India) અભિયાનને વેગ આપવા માટે આ ૧૧૪ વિમાનોમાંથી પ્રારંભિક તબક્કા બાદ ૨૪ વિમાનો ફ્રાન્સથી સીધા ફ્લાય-અવે કન્ડિશનમાં આવશે, જ્યારે બાકીના ૯૦ ફાઇટર જેટનું ઉત્પાદન સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક સ્તરે ભારતમાં જ કરવામાં આવશે.
આ આકાશી યુદ્ધવિમાનોની મહાખરીદી માટે વૈશ્વિક સ્તરે 'મલ્ટી-રોલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ' (MRFA) કાર્યક્રમ હેઠળ પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના આંતરિક સોર્સના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્રાન્સની દિગ્ગજ એરોસ્પેસ કંપની દસોલ્ટ એવિએશન (Dassault Aviation) ભારતીય કંપનીઓ સાથે મળીને આ સ્કોડ્રન કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે સંયુક્ત ઉપક્રમે કામ કરશે. ભારતમાં સ્થાપિત થનારા આ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટથી માત્ર વાયુસેનાને જ નવું બળ નહીં મળે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે સંરક્ષણ ક્ષેત્રના ઉદ્યોગોમાં હજારો લોકોને હાઈ-ટેક રોજગારીની તકો સાંપડશે અને ભારત એરોસ્પેસ ટેકનોલોજીમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધશે.
ભારતીય વાયુસેના પાસે હાલમાં ફ્રાન્સથી સીધા ખરીદેલા ૩૬ રાફેલ વિમાનોની બે સ્કોડ્રન પહેલેથી જ કાર્યરત છે, જે અંબાલા અને હાંસીમારા એરબેઝ પર તૈનાત છે. પૂર્વ લદ્દાખમાં ચીન સાથે ચાલી રહેલા લાંબા સમયના સીમા વિવાદ દરમિયાન આ વિમાનોએ પોતાની અદભુત યુદ્ધ ક્ષમતા સાબિત કરી બતાવી છે. નવા ૧૧૪ રાફેલ જેટ વાયુસેનાના કાફલામાં સામેલ થવાથી જૂના થઈ ગયેલા મિરાજ-૨૦૦૦ અને મિગ વિમાનોના સ્થાને વાયુસેનાની સત્તાવાર સ્કોડ્રન સ્ટ્રેન્થ (યુદ્ધ ટુકડીઓની સંખ્યા) ને નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચાડવામાં સિંહફાળો મળશે, જે દુશ્મન દેશોના કોઈપણ દુસાહસનો જડબાતોડ જવાબ આપવા સક્ષમ છે.
આ નવો સોદો ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા માટે અને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર (ToT) ની દ્રષ્ટિએ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થવાનો છે. ભારતમાં બનનારા ૯૦ વિમાનોમાં અદ્યતન સ્વદેશી શસ્ત્ર પ્રણાલી, રડાર સિસ્ટમ અને ભારતની ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓને અનુકૂળ એવા ખાસ મોડિફિકેશન્સ કરવામાં આવશે. ફ્રાન્સ સરકાર અને દસોલ્ટ એવિએશન આ સોદા માટે ભારતની શરતો મુજબ સંપૂર્ણ ટેકનોલોજી હસ્તાંતરણ કરવા તૈયાર થયા હોવાના અહેવાલો છે. આ સંરક્ષણ સોદો અંતિમ તબક્કામાં પહોંચતા જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્યોરિટી (CCS) દ્વારા ટૂંક સમયમાં જ તેને સત્તાવાર મંજૂરીની મહોર મારવામાં આવશે તેમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.