તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ભારતે ૨૦૨૫માં સૈન્ય પર $૯૦ બિલિયન રેકોર્ડબ્રેક ખર્ચ કર્યો
વિશ્વનો પાંચમો સૌથી મોટો લશ્કરી ખર્ચ કરનાર દેશઃ સંરક્ષણ ખર્ચ ૨૦૨૪ ની તુલનામાં ૮.૯ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે : યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઉત્તર કોરિયા અને ઇઝરાયલ પાસે કુલ આશરે ૧૨,૧૮૭ પરમાણુ શસ્ત્રો છે
નવી દિલ્હી,તા.૧૦: પાકિસ્તાન અને વિશ્વાસઘાત ચીન જેવા દુશ્મન દેશોના પડકારો વચ્ચે, ભારત સરકારે વધુ એક સીમાચિﾎ હાંસલ કર્યું છે. આ સિદ્ધિ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં છે. વૈશ્વિક શષો અને લશ્કરી ખર્ચ પર નજર રાખતી પ્રખ્યાત સ્વીડિશ સંસ્થા SIPRI એ તેનું યરબુક ૨૦૨૬ બહાર પાડ્યું છે. આ અહેવાલ મુજબ, ભારતે ૨૦૨૫ માં તેના લશ્કરી આધુનિકીકરણ અને સુરક્ષા પર $૯૨.૧ બિલિયન ખર્ચ કર્યા, જે તેને વિશ્વનો પાંચમો સૌથી મોટો લશ્કરી ખર્ચ કરનાર દેશ બનાવ્યો. આ સંરક્ષણ ખર્ચ પાછલા વર્ષ, એટલે કે, ૨૦૨૪ ની તુલનામાં ૮.૯ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
આ અહેવાલમાં ગયા વર્ષે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ગંભીર લશ્કરી સંઘર્ષનો પણ ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેને SIPRI એ અપવાદરૂપે ગંભીર લશ્કરી કટોકટી તરીકે વર્ણવ્યું હતું.
SIPRI મુજબ, વિશ્વભરમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને યુદ્ધોને કારણે સતત ૧૧મા વર્ષે વૈશ્વિક લશ્કરી ખર્ચમાં વધારો થયો છે. ૨૦૨૫ માં, વિશ્વભરના દેશો તેમના લશ્કરો પર સામૂહિક રીતે રેકોર્ડ $૨.૯ ટ્રિલિયન ખર્ચ કરશે, જે વૈશ્વિક GDP ના ૨.૫ ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ SIPRI ના ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ આંકડો છે.
લશ્કર પર ખર્ચ કરતા ટોચના ૫ દેશોની યાદી
૧. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ $૯૫૪ બિલિયન (વિશ્વના કુલ ખર્ચના લગભગ એક તૃતીયાંશ, જોકે આ ૨૦૨૪ થી ૭.૫% ઘટાડો છે)
૨. ચીનઃ $૩૩૬ બિલિયન
૩. રશિયાઃ $૧૯૦ બિલિયન
૪. જર્મનીઃ ઝડપથી વધી રહેલા લશ્કરી બજેટ સાથે ચોથા ક્રમે છે
૫. ભારતઃ $૯૨.૧ બિલિયન
અહેવાલ મુજબ, ટોચના ૧૫ દેશો વૈશ્વિક લશ્કરી ખર્ચના ૮૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જેમાંથી ઘણા ગાઝા અને યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધોમાં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે સામેલ છે.
SIPRI એ મે ૨૦૨૫ માં ભારત-પાકિસ્તાન અથડામણને વર્ષની સૌથી ખતરનાક ઘટનાઓમાંની એક તરીકે સૂચિબદ્ધ કરી. રિપોર્ટની સમયરેખા મુજબ, ૭ થી ૧૦ મે, ૨૦૨૫ ની વચ્ચે સરહદ પર બંને દેશો વચ્ચે ભારે ગોળીબાર થયો હતો. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ સંઘર્ષ દરમિયાન, ભારતે પરમાણુ ક્ષમતાઓ ધરાવતા પાકિસ્તાની હવાઈ અને મિસાઇલ ઠેકાણાઓ પર હુમલો કર્યો હતો. જો કે, બંને પક્ષોએ સમજદારીપૂર્વક કામ કર્યું અને તણાવને વધુ વધતો અટકાવવા પગલાં લીધાં.
ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર હતું જ્યારે સશષ સંઘર્ષ દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાને ખુલ્લેઆમ એકબીજા સામે સાયબર હુમલાઓનો ઉપયોગ કર્યો.
રિપોર્ટ મુજબ, જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ની શરૂઆત સુધીમાં, વિશ્વના નવ પરમાણુ શષોથી સજ્જ દેશોઃ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઉત્તર કોરિયા અને ઇઝરાયલ પાસે કુલ આશરે ૧૨,૧૮૭ પરમાણુ શષો છે. ભારત અને પાકિસ્તાનના પરમાણુ આધુનિકીકરણ અંગેના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારતના પરમાણુ શષો વધીને આશરે ૧૯૦ થઈ જશે. ભારત ઝડપથી લાંબા અંતરની મિસાઇલો વિકસાવી રહ્યું છે જે સમગ્ર ચીન સુધી પહોંચવા સક્ષમ છે, જોકે તે તેના પરંપરાગત હરીફ પાકિસ્તાન પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
પાકિસ્તાન પાસે અંદાજે ૧૭૦ પરમાણુ શષો છે. તે નવી મિસાઇલ સિસ્ટમો અને પરમાણુ સામગ્રીના ભંડારને પણ ઝડપથી વધારી રહ્યું છે, જે સૂચવે છે કે આગામી દાયકામાં તેના પરમાણુ શષાગારમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.
અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે પરમાણુ શષોની કુલ સંખ્યામાં થોડો ઘટાડો ફક્ત અમેરિકા અને રશિયા દ્વારા તેમના જૂના, નિવૃત્ત શષોનો નાશ કરવાને કારણે છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે વૈશ્વિક શક્તિઓ પરમાણુ શષોને રાષ્ટ્રીય શક્તિના પ્રતીક તરીકે વધુને વધુ જુએ છે, જેનાથી ગેરસમજ અથવા અણધારી પરમાણુ યુદ્ધનું જોખમ વધી રહ્યું છે.
SIPRI ડેટા અનુસાર, ભારત ૨૦૨૧ અને ૨૦૨૫ વચ્ચે વિશ્વના ટોચના પાંચ સૌથી મોટા શસ્ત્ર ખરીદદારોમાં સામેલ થશે. આ યાદીમાં ભારત, યુક્રેન, સાઉદી અરેબિયા, કતાર અને પાકિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે. કુલ વૈશ્વિક શસ્ત્ર આયાતમાં આ પાંચ દેશોનો હિસ્સો ૩૫ ટકા છે
(9:59 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
