નવી દિલ્હી:ભારત અને રશિયા વચ્ચે રક્ષા ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સમજૂતી અમલમાં આવી છે, જે બંને દેશોના વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરી રહી છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં સત્તાવાર રીતે અમલી બનેલી આ રક્ષા ડીલ બાદ હવે ભારત અને રશિયા એકબીજાના દેશમાં પોતાના યુદ્ધ જહાજો અને સૈનિકોની તૈનાતી માટે મર્યાદિત પરંતુ મહત્વપૂર્ણ લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ મેળવી શકશે.

શું છે આ ઐતિહાસિક સમજૂતી?

આ કરાર મુખ્યત્વે બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચેના 'લોજિસ્ટિક્સ એક્સચેન્જ' પર આધારિત છે. આ સમજૂતી હેઠળ:

  સૈન્ય મથકોનો ઉપયોગ: બંને દેશો એકબીજાના સૈન્ય મથકોનો ઉપયોગ રિફ્યુઅલિંગ (ઈંધણ ભરવા), સમારકામ અને અન્ય લોજિસ્ટિક્સ જરૂરિયાતો માટે કરી શકશે.

  સૈનિકો અને જહાજો: આનાથી બંને દેશોના યુદ્ધ જહાજો અને સૈન્ય ટુકડીઓ બીજા દેશની ધરતી પર રહીને ઝડપથી ઓપરેશનલ કામગીરી કરી શકશે, જેનાથી ભારતની વૈશ્વિક પહોંચ વધશે.

  ઝડપી પ્રતિભાવ: કુદરતી આફતો, માનવતાવાદી સહાય કે રક્ષા કવાયત દરમિયાન આ કરાર ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

કેમ આ ડીલ મહત્વની છે?

રશિયા ભારતનો દાયકાઓ જૂનો અને વિશ્વાસુ મિત્ર રહ્યો છે. ભૂતકાળમાં પણ ભારત ઘણા દેશો સાથે આવા લોજિસ્ટિક્સ કરાર કરી ચૂક્યું છે, પરંતુ રશિયા સાથેની આ સમજૂતી ભૌગોલિક રાજનીતિની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વની માનવામાં આવે છે. આ ડીલથી બંને દેશોની સેના વચ્ચે તાલમેલ વધશે અને કોઈપણ કટોકટીના સમયે એકબીજાની મદદ મેળવવી વધુ સરળ બનશે.

સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતની મજબૂતી

ભારત માટે આ પગલું આત્મનિર્ભરતા અને વૈશ્વિક રક્ષા ક્ષેત્રે પોતાની હાજરી મજબૂત કરવાનું એક મોટું કદમ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે રશિયા અને ભારતનું આ નિકટનું જોડાણ વિશ્વના અન્ય દેશો માટે પણ એક મજબૂત સંદેશ સમાન છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ સમજૂતીથી બંને દેશો વચ્ચે માત્ર સંરક્ષણ સાધનોની ખરીદી જ નહીં, પરંતુ 'સૈન્ય વિશ્વાસ'ના નવા દ્વાર ખુલ્યા છે.

આ કરારને કારણે હવે રશિયન યુદ્ધ જહાજો ભારતીય બંદરો પર અને ભારતીય સૈનિકો રશિયન મથકો પર વધુ સરળતાથી અને ઝડપથી તેમની જટિલ કામગીરી પૂર્ણ કરી શકશે, જે આધુનિક યુદ્ધની રણનીતિમાં અત્યંત અનિવાર્ય છે.